Faith Alone is Insufficient for Salvation ( St. Theophan the Recluse )

Many people who call themselves Christians say that it is through faith alone that you will be saved. This is a dangerous error. Salvation requires that we receive the Holy Spirit.


Saint Theophan comments,

"Believe, believe, and the Holy Spirit will come." This is the biggest lie. Faith is indeed an indispensable condition for receiving the Holy Spirit, but the very receiving of the gift comes about not from faith alone, but from faith through the Divinely-established Mysteries. This is how it was even in Apostolic times.Our current culture is misled by our dependence on rational thought which leads us to accept the idea that we only need to believe and we can be saved. This is an intellectual deception. We cannot intellectually think of God and then expect to receive the Holy Spirit which is His saving grace. This Spirt only comes with the Sacraments of His Church.


Saint Theophan makes this point through the story of Paul in Ephesus. When he came to Ephesus Paul encountered several believers and asked them if they had received the Holy Spirit. They answered that they had not even heard of the Holy Spirit. They had been baptized with the baptism of John the Forerunner. Saint Paul then baptized them with the baptism of Christ and after that he laid his hands on them and they were filled with the Holy Spirit. The baptism they had received earlier was only a renewal and a preparation for receiving the saving Holy Spirit. The Holy Spirit came through the laying on of Hands. Later the Apostles introduced Holy Chrism (a holy oil) to be used instead of the laying on of hands. Today in the Orthodox Church one is received into the Body of Christ though baptism and the sacrament of Chrismation where one receives the Holy Spirit. This sacramental act is essential.


Many Christian churches in this country do not have this sacrament. They preach the idea of faith alone. They require a confession of faith and then baptize in water, an act which is often seen as merely symbolic of their commitment to Christ. Those who follow this direction are grossly misled and never receive the Holy Spirit which they must have for union with God.


Now once you have this gift that comes through the sacrament of Chrismation, you need to nurture it so its presence and action will grow within you. If you fail to do so it will remain latent or hidden. If ignored, eventually it will become inactive. Then it is difficult to resurrect it. This is why we have the other sacraments of Holy Confession and Holy Communion to help us maintain the active work of the Holy Spirit which comes to us through these sacraments. Of course we have faith, but we also receive the Holy Spirit through Chrismation and continually renew its presence through the other sacraments. It also why we are continually engaging in ascetic efforts to purify our heart so that the "fire" of the Holy Spirit will be fanned and be allowed to act through all our bodily actions. In this way we can become virtuous and follow the Commandments of God. This is the Way to union with God and salvation.


Reference: The Spiritual Life, p 282

Η ησυχαστική παράδοση στο Άγιον Όρος από τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά έως σήμερα. ( Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης )

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς ήταν κυρίως Αγιορείτης. Στη θεοφώτιστη διδασκαλία του διδάσκει αυτό που συνάντησε και βίωσε στο Άγιον Όρος. Ο άγιος Γρηγόριος ήταν Αγιορείτης πριν γίνει Αγιορείτης, αφού είχε συνεχή τον σύνδεσμο με την ασκητική, ησυχαστική, αθωνική ζωή. Όταν αναγκάσθηκε να εξέλθει του φίλτατου Αγίου Όρους προς υπεράσπιση του ησυχασμού, παρέμεινε ακραιφνής Αγιορείτης παρά τις πολεμικές, τις διώξεις, τις τιμές και τις δόξες, μέχρι τη μακαρία κοίμησή του.

Η διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά δεν είναι ιδιαίτερα πρωτότυπη, αλλά συμπύκνωση όλης της παλαιότερης διδασκαλίας της Εκκλησίας, στη διάκριση μεταξύ ουσίας και ενεργείας του Θεού, που συναντούμε στην Αγία Γραφή, στους Αποστολικούς Πατέρες, στους Καππαδόκες Πατέρες, ιδίως στον Μ. Βασίλειο και κατόπιν στον άγιο Ιωάννη Δαμασκηνό, τον άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο. Η παλαμική διδασκαλία παρουσίασε θαυμάσια τις διαστάσεις και τις συνέπειες της σωτήριας αυτής διδασκαλίας.


Ο Βαρλαάμ αποτελεί τον κανονάρχη των ορθολογιστών φιλοσόφων, που αμφισβητούσαν βάναυσα
την ησυχαστική ζωή των νηπτικών πατέρων του παραδοσιακού αθωνικού Ορθόδοξου μοναχισμού. Η τυχόν επικράτηση των αιρετικών βαρλααμικών απόψεων θα σήμαινε κατάργηση του μοναχισμού και της νηπτικής του εργασίας. Ο άγιος Γρηγόριος σταθερά επέμενε ότι ο αληθινός δρόμος της θεογνωσίας είναι η καθαρότητα της καρδιάς κι όχι η έξαρση της λογικής που οδηγεί στον
αγνωστικισμό. Ένα από τα πρώτα έργα του αγίου το «Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων» αναφέρεται με
σαφήνεια στην παιδεία κι ότι η φιλοσοφία δεν οδηγεί στη γνώση του Θεού, καθώς επίσης στη νοερά προσευχή και στο άκτιστο φως.

Ο άγιος Γρηγόριος μετέβη στο Άγιον Όρος ως μαθητής και όχι ως διδάσκαλος. Η πολυετής προσευχή του ήταν «Κύριε, φώτισόν μου το σκότος!». Διετέλεσε υποτακτικός θεοφώτιστων Γερόντων, παρέμεινε σιωπηλός και μόνο όταν υπήρξε απόλυτη ανάγκη μίλησε και έγραψε κι εξήλθε
του Όρους, για να μεταφέρει την Παράδοση της Εκκλησίας, που μελέτησε και διδάχθηκε, και το καθαρό βίωμα της εμπειρίας του. Ο ησυχασμός είναι η ουσία της Ορθοδόξου Παραδόσεως, το βασικό γνώρισμα της αγιοπατερικής διδασκαλίας και αυτό μετέφερε, καθώς αναφέρει ο άριστος βιογράφος του άγιος Φιλόθεος ο Κόκκινος, ο επίσης νηπτικός και ησυχαστής. Ας δούμε τις ιερές μορφές Αθωνιτών όσιων και τη νοερά εργασία τους την εποχή του αγίου Παλαμά και μετά από αυτόν:



Ο άγιος Φιλόθεος ως Λαυριώτης μοναχός υπογράφει τον Αγιορείτικο Τόμο του 1339. Πήρε μέρος στις ησυχαστικές έριδες, στο πλευρό του αγίου Παλαμά. Το 1346, ενώ ήταν ακόμη στη Μ. Λαύρα, έγραψε δύο λόγους περί του Θαβωρείου Φωτός και κατά του Ακινδύνου. Πήρε μέρος στη Σύνοδο του 1351 ως μητροπολίτης Ηρακλείας για το ησυχαστικό ζήτημα και συνέταξε τον Τόμο των Πρακτικών της. Το 1368 συνοδικά αναγνώρισε την αγιότητα του Παλαμά και καθώρισε τη μνήμη του τη Β' Κυριακή των Νηστειών συνθέτοντας την ακολουθία του. Στα πολλά έργα του ο άγιος Φιλόθεος χρησιμοποιεί με χάρη τη χαρακτηριστική ησυχαστική ορολογία ως γνήσιος ησυχαστής.

Γέροντας του αγίου Γρηγορίου, ο οποίος τον ενέπνευσε και μύησε στα καλά της ησυχαστικής ζωής, είναι ο όσιος Νικηφόρος ο Ησυχαστής, ο οποίος ασκήθηκε στα ερημικώτερα μέρη του Αγίου Όρους και διέδωσε τις ησυχαστικές αντιλήψεις μεταξύ των Αγιορειτών. Καρπός της αθωνικής ησυχίας είναι η σοφή πραγματεία του «Περί νήψεως και φυλακής καρδίας», που βρίσκεται στη Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών. Εκτός της μελέτης και της συγγραφής μόνιμο μέλημά του ήταν η άσκηση της νοεράς προσευχής, που έχοντας πηγή τους λόγους των αγίων Αντωνίου του Μεγάλου, Μακαρίου Αιγυπτίου, Ιωάννου της Κλίμακος, Διαδόχου Φωτικής και Συμεών του Νέου Θεολόγου, έγινε κτήμα της φωτισμένης καρδιάς του. Γι’ αυτό μπορεί να μιλά τόσο καθαρά περί νήψεως στα έργα του: «Την μεν προσοχήν τινές των αγίων νοός τήρησιν έφησαν, άλλοι δε καρδιακήν φυλακήν, έτεροι δε νήψιν και άλλοι νοεράν ησυχίαν και άλλοι άλλως. Τα δε πάντα εν και το αυτό δηλούσιν ως αν τις είποι άρτον και είποι και τεμάχιον και είποι και βουκίον, Ούτω και περί τούτων νόει. Τι δε εστί προσοχή και τι τα ταύτης ιδιώματα, ακριβώς μάνθανε. Προσοχή εστί μετανοίας ακραιφνούς γνώρισμα, προσοχή εστίν αθέτησις αμαρτίας και αρετής επανάληψις, προσοχή εστίν συγχωρήσεως αμαρτιών ανενδοίαστος, πληροφορία· προσοχή εστίν αρχή θεωρίας, μάλλον δε υπόθεσις θεωρίας· δια ταύτης γαρ ο Θεός, παρακύψας, εμφανίζεται τω νοΐ· προσοχή εστίν αταραξία νοός, ή μάλλον, στάσις αυτής, δι' ελέους Θεού τη ψυχή βραβευθείσα· προσοχή εστί καθαίρεσις μεν λογισμών, Θεού δε μνήμης ανάκτορον και της των επερχομένων υπομονής ταμειούχος· προσοχή εστί πίστεως, ελπίδος και αγάπης παραίτιος»5. Ο ησυχαστής όσιος Νικηφόρος υπήρξε ένας από τους πρώτους και σημαντικούς προδρόμους της μεγάλης ησυχαστικής κινήσεως του 14ου αιώνα.

Επίσης Γέροντας του αγίου Παλαμά υπήρξε ο όσιος Νικόδημος ο Ησυχαστής (1322), ο οποίος κατά τον άγιο Φιλόθεο υπήρξε «ανήρ θαυμαστός κατά τε πράξιν και θεωρίαν», ασκητής έξω της μονής Βατοπαιδίου, τον οποίο ανακάλυψε ο θείος Παλαμάς, θαύμασε τον βίο του κι έζησε πλησίον του εν νηστεία και αγρυπνία και νήψει και αδιαλείπτω προσευχή επί μία τριετία (1319-1322) και από αυτόν έλαβε το μέγα και αγγελικό των μοναχών σχήμα.

Ο άγιος Παλαμάς συνδεόταν επίσης με τον Αθωνίτη φιλοησυχαστή κι αντιλατινόφρονα άγιο Θεόληπτο, μητροπολίτη Φιλαδέλφειας (1324/26). Είναι γεγονός και πρέπει να τονισθεί πως όλοι οι οπαδοί της ησυχαστικής κινήσεως ήταν και πρόκριτοι της ανθενωτικής, γι' αυτό και είχαν πρώτους αντιπάλους τους λατινόφιλους. Ο άγιος Θεόληπτος σε λόγο του «Περί του μοναδικού επαγγέλματος» γράφει προς μοναχό: «Την οδό της διανοίας οδεύων, τα ρήματα της ευχής αναλέγου· και διαλέγου τω Κυρίω αεί βοών και μη εκκακών πυκνά δεόμενος και την αναίδειαν μιμούμενος τής τον αμείλικτον κριτήν δυσωπησάσης χήρας. Τότε πνεύματι περιπατείς και σαρκικαίς επιθυμίαις ου προσέχεις και λογισμοίς κοσμικοίς ου διατέμνεις της ευχής την συνέχειαν ναός δε Θεού χρηματίζεις, απερισπάστως τον Θεόν εξυμνών. Ούτω κατά διάνοιαν ευχόμενος, αξιούσαι και εις μνήμην Θεού διαβαίνειν και εν τοις αδύτοις του νου εισιέναι και μυστικαίς θεωρίαις τον αόρατον κατοπτεύειν και γνωστικώς ενιαίως και αγαπητικαίς εκχύσεσι, μόνος τω Θεώ μόνω κατά μόνας λειτουργών. Ο άγιος Θεόληπτος υπήρξε συμμαθητής του αγίου Παλαμά του ιερού «φροντιστηρίου» του οσίου Νικηφόρου Περί φυλακής της καρδίας και της τέχνης της προσευχής. Ο άγιος Θεόληπτος μαθητή είχε τον λόγιο μητροπολίτη Εφέσου Ματθαίο και τη μοναχή Ευλογία, πρώην αυτοκράτειρα Ειρήνη Χουμναίνα Παλαιολογίνα. Θεωρείται πρωτεργάτης ενός αναγεννητικού πνεύματος στο Βυζάντιο, βασισμένο στην πατερική παράδοση. Πρόκειται για λαμπρό εισηγητή του ησυχαστικού πνεύματος στις κοινωνίες του κόσμου και συνεχιστή του έργου του Αθωνίτη Οικουμενικού Πατριάρχη Αθανασίου, που έγινε φορέας των ησυχαστικών ιδεών μέσω των μαθητών του στον κόσμο και η προσευχή του Ιησού έγινε κτήμα πολλών, φτερουγίζοντας από τις έρημους και τις μονές, για να σκηνώσει σε όλη την Εκκλησία, ακόμη και στα αυτοκρατορικά δώματα, αφού ο άγιος Αθανάσιος υπήρξε σύμβουλος του αυτοκράτορα Ανδρόνικου του Β' του Παλαιολόγου και στην εποχή του πραγματοποιείται μια θεοκρατία στην πόλη του, στην καλύτερη μορφή της.

Την ίδια εποχή στο Άγιον Όρος εργάζεται ο μεγάλος νηπτικός πατήρ και διδάσκαλος της νοεράς προσευχής όσιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης (+1346), ο οποίος διέδωσε τον ησυχασμό σε όλα τα Βαλκάνια δια των αγίων μαθητών του. Ο βιογράφος και μαθητής του άγιος Κάλλιστος γράφει περί αυτού: «Πάσαν σχεδόν την των μοναχών πληθύν και νύκτωρ και μεθημέραν εδίδαξε και εφώτισε, και δια της καθαράς ησυχίας και προσευχής τω Θεώ μετά σπουδής πάντας τους προσερχόμενους προσωκειώσατο». Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στην παράφραση του ωραιότατου βίου του Καλλίστου αναφέρει πώς ο όσιος Γρηγόριος «είχε διαπαντός έργον περισπούδαστον να δράμη Αποστολικώς όλην την Οικουμένην, και να σύρη όλους τους Χριστιανούς εις την θείαν ανάβασιν με την διδασκαλίαν του, εις τρόπον όπου με το μέσον της πρακτικής αρετής να τους ανεβάση, ωσάν και τον εαυτόν του, εις το ύψος της θεωρίας με την συχνήν δέησιν της νοεράς προσευχής, καθώς και έγινε με το έργον τη αλήθεια δια της θείας χάριτος».

Αξιόλογοι μαθητές του οσίου Γρηγορίου του Σιναΐτου και θερμοί ακόλουθοι της ησυχαστικής παραδόσεως ήταν Μάρκος ο νηπτικός από τις Κλαζομενές, Ιάκωβος Επίσκοπος Σερβίων, Ααρών ο διορατικός, Μωυσής, Κλήμης από τη Βουλγαρία, Λογγίνος, Κορνήλιος και Ησαΐας. Οι τρεις τελευταίοι είναι αυτοί που βρήκε ο Γρηγόριος ασχολούμενους με τη θεωρητική ζωή στη σκήτη του Μαγουλά. Απέκτησαν και αυτοί αρκετούς μαθητές και τους μύησαν στα μυστικά της ιεράς ησυχίας: «Τη μελέτη και σπουδή των κρειττόνων προστετηκότες και μέχρι τελευτής τη νοερά και σωτηριώδει εργασία εμμελετώντες και ασχολούμενοι» κατά τον άγιο Κάλλιστο.

Ο άγιος Κάλλιστος (+1363) συνδέεται στενά, εκτός του αγίου Γρηγορίου του Σιναΐτη, και με τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, του οποίου υπήρξε ενθουσιώδης ακόλουθος, τον συνόδευσε στη Θεσσαλονίκη και στην Κωνσταντινούπολη, υπέγραψε τον Αγιορείτικο Τόμο (1339), συγκάλεσε σύνοδο στα ανάκτορα των Βλαχερνών, που επικύρωσε την παλαμική διδασκαλία. Αναδείχθηκε και σημαντικός συγγραφέας, όπου καθαρά φαίνεται η καθαρή καρδιά και η αγάπη της ησυχίας: «Νους καθαρθείς δια της νήψεως, ραδίως σκοτίζεται, ει μη τη συνέχει μνήμη του Ιησού απασχολείται πάντη των έξωθεν. Ο δε την πρακτικήν συναρμόσας τη θεωρία, οιονεί τη του νοός τηρήσει, ψόφους ουκ απαναίνεται κτύπους ανάρθρους ή και ενάρθρους ουκ αποσείεται, τρωθείσα γαρ η ψυχή τω θείω έρωτι του Χριστού, ως αδελφιδώ τούτω γε κατακολουθεί
Οι άριστα βιογραφούμενοι από τον άγιο Φιλόθεο τον Κόκκινο Αγιορείτες όσιοι· Γερμανός ο Μαρούλης (1336) ο λάτρης της ησυχίας, ο ισόβιος υποτακτικός, ο θεωρητικός, Σάββας ο Βατοπαιδινός (+1394), ο δια Χριστόν σαλός, ο «λιμώ τε και δίψει και παννύχοις προσταλαιπωρών αγρυπνίαις, ώσπερ άσαρκος τις και άυλος ων η πτηνός μάλλον και ουκ άνθρωπος, μηδέν έχων μεθ' εαυτού το παράπαν, ει μη το σώμα», ο αγωνισθείς κατά του Ακίνδυνου, Ισίδωρος ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (+1350), του οποίου ο βίος είναι γεμάτος από θεοφάνειες, αγγελοφάνειες κι αγιοφάνειες, ο άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης τον έστειλε στον κόσμο και στάθηκε ένας από τους πρωτοστάτες του αντιβαρλααμικού αγώνος, μεταλαμπαδευτής της νοεράς προσευχής σε περισσότερα στρώματα ανθρώπων, το μοναχικό σχήμα έλαβε από τον άγιο Παλαμά, του οποίου υπήρξε συνοδοιπόρος στους αντιαιρετικούς αγώνες και ως Πατριάρχης τον αποκατέστησε και τον χειροτόνησε μητροπολίτη Θεσσαλονίκης.

Ορισμένοι των μαθητών του οσίου Γρηγορίου του Σιναΐτου μετέφεραν το ησυχαστικό αθωνικό πνεύμα στα Βαλκάνια και πέραν αυτών, όπως οι όσιοι Ρωμύλος (+1375), που μετέφερε στον σερβικό μοναχισμό την ασκητική και μυστική παράδοση του διδασκάλου του, με τους δικούς του μαθητές Νέστορα, Δανιήλ, Σισώη, Μαρτύριο και Γρηγόριο κι έχουμε μια μεγάλη εξάπλωση του ησυχασμού στη Σερβία και Βουλγαρία, Θεοδόσιος (+1362), που στη μονή που ίδρυσε στο Κελιφάρεβο Τυρνόβου, καλλιέργησε τα γράμματα και τη νήψη και την έκανε κέντρο ησυχασμού, παιδείας και πολιτισμού, σε δύο συνόδους που κλήθηκε υπεράσπισε σθεναρά την αλήθεια των ήσυχαστών, ως και ο μαθητής του Ευθύμιος Τυρνόβου (+1401/2), σημαντικός Βούλγαρος συγγραφέας, ο οποίος έγραφε στον συνέκδημό του άγιο Κυπριανό Κιέβου περί των καλών της ησυχίας: «Η έρημος είναι μήτηρ της ησυχίας, νηστείας διδάσκαλος, σύζυγος πνευματική, κλίμαξ προς ουρανόν φέρουσα, οδός προς Θεόν απλανής, άλυσις ευεργετική, ησυχία και νηστεία, αγνεία παρακλητική, σοφίας καθηγητής». Φίλος των παραπάνω αγίων ήταν ο άγιος Νικόδημος της Τισμάνα (+1406) ως και των αγίων Φιλόθεου Κόκκινου και Γρηγορίου του Παλαμά. Καλλιέργησε μακροχρόνια τη νοερά προσευχή κι αξιώθηκε χαρισμάτων. Στις μονές που ίδρυσε στη Βουλγαρία και Ρουμανία, μετέφερε τις ησυχαστικές ιδέες. Θεωρείται πατέρας του ρουμάνικου μοναχισμού. Παρόμοιο έργο επιτελεί στη Ρωσία ο Αθωνίτης ησυχαστής άγιος Κυπριανός μητροπολίτης Κιέβου (+1406) με τις μεταφράσεις ασκητικονηπτικών κειμένων και την εδραίωση της περί τον άγιο Σέργιο του Ραντονέζ ησυχαστικής κινήσεως και της προς το Άγιον Όρος στροφής των Ρώσων. Η μυστική ζωή ήρεμα γίνεται δεκτή, παρά τις κάποιες αντίθετες ιδέες, υιοθετούνται οι παλαμικές αντιλήψεις και δημιουργείται η σημαντική κίνηση των πέρα του Βόλγα σπουδαίων στάρετς.

Μεγάλη μορφή ησυχαστή είναι του οσίου Μαξίμου του Καυσοκαλύβη (+1365), του οποίου η συνομιλία με τον όσιο Γρηγόριο τον Σιναΐτη αποτελεί σταθμό στη νηπτική γραμματεία. Αναφέρει λοιπόν πώς με τη βοήθεια της Θεοτόκου «άρχισεν η καρδία μου να λέγη από μέσα την προσευχήν, και ο νους μου να γλυκαίνεται εις την ενθύμησιν του Ιησού μου, και της Θεοτόκου μου, και να είναι πάντοτε μαζί με την ενθύμησιν αυτών, και πλέον από εκείνον τον καιρόν δεν έλειψεν η προσευχή από την καρδίαν μου… Εποθούσα την ησυχίαν πάντοτε, δια να απολαύσω πλέον περισσότερον τον καρπόν της προσευχής ο οποίος είναι μία αγάπη υπερβολική εις τον Θεόν, και μία αρπαγή του νοός προς τον Κύριον… Όταν έλθη η χάρις του Αγίου Πνεύματος εις τον άνθρωπον δια μέσου της προσευχής, τότε παύει η προσευχή· επειδή και ο νους κυριεύεται όλος από την χάριν του Αγίου Πνεύματος, και δεν ημπορεί πλέον να ενεργήση τας δυνάμεις του, αλλά μένει αργός, και υποτάσσεται εις το Άγιον Πνεύμα, και όπου θέλει το Άγιον Πνεύμα τον πηγαίνει, ή εις αέρα άυλον θείου φωτός, ή εις άλλην θεωρίαν ανεκδιήγητον ή και πολλάκις εις ομιλίαν θεϊκήν και εν συντομία, καθώς θέλει το Πνεύμα το Άγιον, έτσι παρηγορεί τους δούλους του καθώς πρέπει εις τον καθένα, έτσι του δίδει και την χάριν του».

Βλαστός της αθωνικής ησυχαστικής χορείας είναι και ο όσιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης (1380), μαθητής των σπουδαίων ησυχαστών Γρηγορίου και Μωυσή της σκήτης του Μαγουλά, των οποίων το πνεύμα μετέφερε στη μοναστηριούπολη των Μετεώρων. Επίσης ο άγιος Κάλλιστος ο Β', ο Παντοκρατορινός και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως (1397), ο οποίος μαζί με τον όσιο Ιγνάτιο τον Ξανθόπουλο έγραψαν περί των καλών της θεοποιού ευχής: «Αδιαλείπτως τοίνυν παράμεινον τω ονόματι του Κυρίου Ιησού, ίνα καταπίη η καρδία τον Κύριον και ο Κύριος την καρδίαν και γένηται τα δύο εις εν. Και αύθις μη χωριζέτω την καρδίαν υμών από του Θεού, αλλά προσμένετε και φυλάσσετε αυτήν μετά της μνήμης του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού πάντοτε έως ου εμφυτευθή το όνομα του Κυρίου έσω εν τη καρδία και μηδέν έτερον εννοή, ίνα μεγαλυνθή Χριστός εν υμίν». Ο άγιος Κάλλιστος ο Καταφυγιώτης συνεχίζοντας θα πει: «Όταν το του νοός πρόσωπον νεύον είσω καρδίας, δρα την του πνεύματος έλλαμψιν εξ αυτής αείβλυτα πηγάζουσαν, τότε πάνυ καιρός του σιγάν».

Παρατηρούμε πώς κεντρική μορφή του 14ου αιώνα αναδείχθηκε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς (1359). Τα έργα του τον κατατάσσουν μεταξύ των μεγάλων θεολόγων και πατέρων της Εκκλησίας. Ύστερα από τις γνωστές ησυχαστικές έριδες μας άφησε δωρεά ανεκτίμητη, ογκώδη μυστική γραμματεία. Ο Αθωνίτης ασκητής, ύστερα από πολλούς και μακρούς αγώνες, δικαιώθηκε από τρεις συνόδους της Κωνσταντινουπόλεως 1341,1347 και 1351. Ο σοφός ιεράρχης της Θεσσαλονίκης ανανέωσε με το έργο του τις περί του ακτίστου φωτός θείες εμπειρίες της Εκκλησίας. Το έργο του αυτό επηρέασε βαθειά τη μετέπειτα θεολογία και τη μοναστική ζωή. Η νίκη του αγίου Παλαμά κατά των αιρετικών, ήταν νίκη του Αγίου Όρους, κατά των ρευμάτων του ουμανισμού και της κυριαρχίας του ορθού λόγου και της γνώσεως, που έθεταν την πίστη σε δεύτερη μοίρα και αλλοίωναν το νόημα της ευαγγελικής αγάπης, προσευχής και ασκήσεως. Ο 14ος αιώνας με την παρουσία εμπνευσμένων μορφών και με κορυφαίο τον άγιο Παλαμά δύναται να χαρακτηρισθεί ως ο λαμπρότερος στην ιστορία της αθωνικής αγιότητος. Η πνευματική ζωή είχε φθάσει σε υψηλό βαθμό και η αρετή των μοναχών κυριαρχούσε.

Θα μπορούσαμε να πούμε πώς η δόξα του 14ου αιώνα ήταν μια πλούσια δωρεά, που θα έπρεπε να φυλαχθεί στις δυσκολίες που θα ακολουθούσαν. Όμως και μέσα στους αιώνες της δουλείας ο Άθωνας δεν υστερήθη οσίων ησυχαστών: Νήφων ο Καυσοκαλυβίτης (+1411) μαθητής των οσίων Νείλου του Εριχιώτη, Θεογνώστου και Μαξίμου του Καυσοκαλύβη με υπερθαύμαστη άσκηση και υψηλή θεωρητική ζωή, Νείλος της Σόρας (+1508), ο οποίος χρησιμοποίησε στα συγγράμματά του την ησυχαστική ορολογία των Αθωνιτών, την οποία παρουσίασε σε μοναχούς και λαϊκούς, γιατί η άσκηση και η προσευχή ως μέθοδος τελειοποιήσεως του πνεύματος είναι εξ ίσου απαραίτητη σε όλους, ως και ο ομόφρονας μαθητής του Ιννοκέντιος τού Βολογκόντσκυ (+1521), Διονύσιος ο εν Ολύμπω (+1541), ο λάτρης της ησυχίας και νήψεως, Θεωνάς Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης (+1542), όπου κατά τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη «ησύχαζεν εκεί (στο ασκητήριό του) μόνος, μόνω τω Θεώ προσευχόμενος και πάλιν συνήρχετο με τους μαθητάς του, παρήγορων αυτούς πολλάκις με την θείαν διδασκαλίαν του… συνομιλεί με τον Θεόν, και εις την αγάπην αυτού ανεφλέγετο, είναι απόδειξις, ότι ηγάπησε τον Θεόν εξ όλης ψυχής του, και εξ όλης καρδίας του, και εξ όλης ισχύος του, και εξ όλης της διανοίας του».

Φορέας των παλαμικών ιδεών στη Ρωσία ήταν και ο Βατοπαιδινός μοναχός Μάξιμος ο Γραικός (+1556), ο οποίος παρά τις πικρές του περιπέτειες, μέσα στη φυλακή έγραψε με κάρβουνο στον τοίχο κανόνα στο Άγιον Πνεύμα, κι αναδείχθηκε για το αναμορφωτικό του έργο το πιο λαμπρό ελληνικό όνομα στη Ρωσία.

Ο όσιος Νείλος ο Μυροβλύτης (+1651) «καταφλεγόμενος από τον πόθον της ησυχίας, εζήτει τόπον ερμημικώτερον και εύρων σπήλαιον κατάκρημνον και από τα δύο μέρη, φοβερόν εις την θέαν δια το κρημνώδες, κατέβαλε μεγάλας προσπάθειας και κατήλθεν εις αυτό. Έμεινε δε εκεί ο αείμνηστος, μόνος μόνω τω Θεώ προσευχόμενος και καταγινόμενος εις θεωρίας, άλλος δε κανείς δεν εγνώριζε τούτο, ει μη μόνος εκείνος, όστις τον ωδήγησεν εις αυτό. Εις αυτό δε και έμεινεν έως τέλους άγνωστος και αγωνιζόμενος ο μακάριος… πόσας δε αγγελικάς οπτασίας και παρηγορίας είδεν, αδύνατον είναι να διηγηθή τις».

Πράγματι ο «ΙΗ' αιών ομοιάζει εν Άθω εις πολλά τον ΙΔ'». Πρώτος της πνευματικής αυτής κινήσεως υπήρξε ο όσιος Ακάκιος ο Καυσοκαλυβίτης (+1730), τον οποίο δικαίως ο ομόφρονας υποτακτικός του παπα-Ιωνάς ο Καυσοκαλυβίτης (+1765) εξαίρει ως πρότυπο ασκητή-ησυχαστή, νηστευτή-σπηλαιώτη, αλείπτη νεομαρτύρων, διδάσκαλο της νοεράς προσευχής, όταν προσευχόταν «έβγαινε φλόγα πυρός από του στόματός του». Του ίδιου πνεύματος ήταν και ο όσιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης (+1745), περί του οποίου ο πρώτος βιογράφος του όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, γράφει περί των μεγάλων ασκητικών του αγώνων και προσευχών του «μετά δακρύων πολλών και στεναγμών (έλεγε) το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με». Είχεν έργον παντοτινόν ο αείμνηστος, και εσπούδαζεν, αν ήτον τρόπος, και δεν εμποδίζετο από τους ανθρώπους, να μην την αφίνη, ούτε από τον νουν του ούτε από το στόμα του». Ο ιερομάρτυς Κοσμάς ο Αιτωλός (+1779), μετά εικοσαετή άσκηση στη μονή Φιλόθεου και εσωτερική πληροφορία εξήλθε στον κόσμο και κατά τις εθνοσωτήριες και ψυχωφελείς ιεραποστολικές του περιοδείες μοίραζε σταυρούς και κομποσχοίνια, μιλώντας απλά αλλά μεστά, για τη δύναμη της νοεράς προσευχής: «Να πάρετε όλοι από ένα κομπολόγιον, και το κομπολόγιόν σας να έχη τριάντα τρία σπυρία, και να προσεύχεσθε να λέγητε το Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του ζώντος, δια της Θεοτόκου και πάντων σου των Αγίων ελέησόν με τον αμαρτωλόν και ανάξιον δούλόν σου. Μέσα εις το Κύριε Ιησού Χριστέ, αδελφοί μου, τι θεωρεί; θεωρεί η Αγία Τριάς, ο Θεός μας, η ένσαρκος οικονομία του Χριστού μας. Και πάντες οι Άγιοι με τον Σταυρόν και με το Κύριε Ιησού Χριστέ επήγαν εις τον παράδεισον. Και όποιος λέγει αυτόν τον λόγον και κάμνει και τον Σταυρόν του, καν άνδρας, καν γυναίκα, ευλογεί τον ουρανόν, την γην, την θάλασσαν. Με τον Σταυρόν και με το Κύριε Ιησού Χριστέ ιατρεύονται κάθε αρρωστείες. Με τον Σταυρόν και με το Κύριε Ιησού Χριστέ, οι Απόστολοι αναστούσαν νεκρούς και ιάτρευαν πάσαν ασθένειαν. Με τον σταυρόν και με το Κύριε Ιησού Χριστέ αποστομώνει ο άνθρωπος κάθε αιρετικόν. Με τον Σταυρόν και με το Κύριε Ιησού Χριστέ αγιάζει ο άνθρωπος και πηγαίνει εις τον παράδεισον, να χαίρεται και να ευφραίνεται ωσάν οι Άγγελοι».

Μια τετράδα οσίων θα σταθεί στην κορυφή της δημιουργικής πνευματικότητας του 18ου και 19ου αιώνος και θα μας δώσει ένα λαμπρό αναγεννητικό έργο, του οποίου τους ευχύμους καρπούς γευόμαστε μέχρι σήμερα. Πρόκειται για τους ομόφρονες νεοησυχαστές Παΐσιο Βελιτσκόφσκι (+1794), Μακάριο Νοταρά (+1805), Νικόδημο Αγιορείτη (+1809) και Αθανάσιο Πάριο (+1813). Οι τρεις τελευταίοι είναι και οι πρωτοστάτες του λεγόμενου κινήματος των Κολλυβάδων. Το κίνημα αυτό μιλούσε ζωηρά για επιστροφή στη ζωντανή πατερική παράδοση, περί συνεχούς θείας Μεταλήψεως, συνειδητής συμμετοχής του λαού στη λατρεία, νήψεως και ασκητικότητος. Μάλιστα οι όσιοι αυτοί ασχολήθηκαν με τη ζωή και το έργο του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.

Ο Παΐσιος Βελιτσκόφσκυ, Γέροντα είχε τον ησυχαστή Βασίλειο, συγγραφέα και μεταφραστή νηπτικών έργων. Μετά πολυετή παραμονή στον Άθωνα επέστρεψε στη Ρουμανία, όπου στις μονές που προΐστατο, έτρεφε τους πολλούς μοναχούς του κυρίως με τα νηπτικά έργα, που μετέφραζαν συνέχεια, όπως τη Φιλοκαλία το 1793, και πολλά άλλα, που στη συνέχεια μεταφέρθηκαν και στη Ρωσία και δημιούργησαν ησυχαστική αναγέννηση με πλουσίους καρπούς. Μεταξύ των έργων αυτών διακρίνονται και έργα του αγίου Παλαμά. Περί της νοεράς προσευχής γράφει ο όσιος Παΐσιος: Οι άγιοι ονομάζουν την προσευχή αυτή τέχνη τεχνών. Ποιος μπορεί ν' ασχοληθεί μ' αυτή χωρίς να διδαχτεί από έναν τεχνίτη, δηλαδή από έναν έμπειρο καθοδηγητή; Η προσευχή αυτή είναι μάχαιρα του πνεύματος, δοσμένη απ' τον Θεό για να συντρίψουμε τον εχθρό των ψυχών μας. Για κείνον όμως που δεν τη χρησιμοποιεί σωστά, υπάρχει φόβος να στραφεί εναντίον του. Η προσευχή αυτή έλαμψε σαν ήλιος ανάμεσα στους μοναχούς.

Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης γνώρισε τον μοναχισμό και τη νοερά άθληση από τους ενάρετους εξόριστους Κολλυβάδες Γρηγόριο, Νήφωνα, Αρσένιο και Σίλβεστρο τον Καισαρέα στην Ύδρα. Η γνωριμία του και συνεργασία του με τον άγιο Μακάριο Κορίνθου τον Νοταρά έφερε ως μεστό καρπό τη συλλογή και έκδοση της περίφημης Φιλοκαλίας, το 1782, η οποία αποτέλεσε σταθμό για την Ορθόδοξη πνευματικότητα και είχε μεγάλη απήχηση στον μοναχισμό και στον πιστό λαό, ώστε αργότερα να χαρακτηρίζει την εποχή αυτή. Η απώλεια των χειρογράφων του οσίου της εκδόσεως των Απάντων του Αγίου Παλαμά μετά δικών του σχολίων τον έκανε κατά τον βιογράφο του «κλαίοντα και οδυρόμενο». Κατά τον άγιο Νικόδημο: «Ο Παλαμάς εις τον ακρότατον ανελθών και ταις θεοπτικαίς λάμψεσι καταυγαζόμενος την διάνοιαν, σοφώτατα και θεολογικώτατα συγγράμματα τη Εκκλησία καταλείπει». Ο Γέρων Θεόκλητος Διονυσιάτης εύστοχα παρατηρεί για τον όσιο Νικόδημο: «Τον Παλαμάν εθεώρει ως τον εκφραστικώτερον θεολόγον του Ησυχασμού, υπέρ ου τόσον εμόχθησε και τόσα έπαθεν επί δεκαπενταετίαν δια την Συνοδικήν του δικαίωσιν. Εις τα έργα του ο θειος Πατήρ περισσότερον παντός άλλου επικαλείται τον Παλαμάν, ον μνημονεύει μετά πολλού σεβασμού και αγάπης, οσάκις πρόκειται να υποστηρίξη μίαν άποψίν του θεολογικήν, αναφερομένην εις την Ορθόδοξον πνευματικότητα». Θ' αρκεσθούμε μόνο σε μια φράση του οσίου από το αριστουργηματικό του Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον επί του θέματός μας· «Συνεργούντος σοι του συνεχώς εν τη καρδία σου μελετωμένου γλυκύτατου Ιησού, θέλεις αναβή και εις τα υπέρ φύσιν διότι ανασκαλεύων δια της νοεράς ταύτης εργασίας και εξάγων τον χουν, και την τέφραν των παθών, και πονηρών λογισμών και προλήψεων από της καρδίας σου, η οποία έχει εν εαυτή συγκεχωσμένον τον σπινθήρα της υπερφυσικής χάριτος του Θεού, θέλεις εύρη και αυτόν τον ίδιον σπινθήρα ον ήλθεν ο Χριστός βαλείν επί της γης της καρδίας, και θέλεις χαρή επί τη ευρέσει αυτού χαράν ανεκλάλητον, και από της χαράς σου θέλεις χύση γλυκύτατα δάκρυα.

Ο όσιος Αθανάσιος ο Πάριος στο προοίμιο της παραφράσεως του βίου του αγίου Παλαμά, μεταξύ άλλων, αναφέρει πώς γράφει: «από ένα θερμότατον πόθον, όπου αισθάνομαι εις την καρδίαν μου, προς τον μέγαν εν ιεράρχαις Γρηγόριον, τον θαυμάσιον ποιμένα της μεγαλοπόλεως Θεσσαλονίκης, τον λαμπρότατον φωστήρα, όλου του νοητού στερεώματος της Ορθοδόξου Εκκλησίας… Εφρόνει (μετά της Καθολικής Εκκλησίας δηλονότι) και όχι μόνον εφρόνει, αλλά και πολλά έγραψε, και με όλας τας δυνάμεις ηγωνίσθη να απόδειξη και απέδειξεν ότι πάσα θεία ενέργεια και η θεία και θεοποιός χάρις και το φως όπου έλαμψεν ο Κύριος εις την θείαν του μεταμόρφωσιν ήσαν και είναι άκτιστα, και δυσσεβείς και κακόφρονας απέδειχνεν εκείνους, όπου τα εδογμάτιζαν κτιστά.

Παραλείποντες θαυμαστά στοιχεία βίων ιερών μορφών νεοησυχαστών Αγιορειτών του 19ου και 20ου αιώνος, που υπάρχουν σε πολλά σύγχρονα Γεροντικά, θα σταθούμε σε τέσσερις αρκετά γνωστές μορφές των ημερών μας, μακαριστούς πλέον και μακάριους, οι οποίοι πολλούς πολύ ωφέλησαν.

Πρόκειται για τον πολύτεκνο και καλλίτεκνο ασκητή Γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή (+1959) περί του οποίου γράφει ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου αρχιμανδρίτης Εφραΐμ ως πνευματικός εγγονός αυτού: «Μελετώντας κανείς τις επιστολές του μακαρίου Γέροντα Ιωσήφ, το πρώτο που επισημαίνει είναι τον πόθο του, τη νοσταλγία του, την πολλή μεγάλη επιθυμία του να πείση το συνάνθρωπό του να ασχοληθή με την ευχή του Ιησού. Γιατί όταν ήλθε στον Άθωνα έθεσε σαν στόχο του να ζήσει όπως οι παλαιοί ασκητές». Γράφει ο Γέρων Ιωσήφ προς νέο σ' επιστολή του ενδιαφερόμενο για την ευχή του Ιησού: «η νοερά προσευχή εις εμένα είναι όπως η τέχνη του καθενός, καθότι εργάζομαι αυτήν τριανταέξ και επέκεινα χρόνια. Όταν εγώ ήλθα στο Άγιον Όρος, εζήτησα απ' ευθείας τους ερημίτας, όπου εργάζονται την προσευχήν. Τότε υπήρχαν πολλοί πριν σαράντα χρόνια όπου είχαν ζωή μέσα τους. Άνθρωποι αρετής. Γεροντάκια παλαιά. Από αυτούς εκάναμε Γέροντα και τους είχαμε οδηγούς. Λοιπόν η πράξις της νοεράς προσευχής είναι να βιάσης τον εαυτό σου να λέγης συνεχώς την ευχήν με το στόμα, αδιαλείπτως. Εις την αρχήν γρήγορα να μην προφθάνη ο νους να σχηματίζη λογισμό μετεωρισμού. Να προσεχής μόνον στα λόγια: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Όταν αυτό πολυχρονίση, το συνηθίζει ο νους και το λέγει. Και γλυκαίνεσαι ωσάν να έχης μέλι στο στόμα σου. Και θέλεις όλο να το λέγης. Αν το αφήνης, στενοχωρείσαι πολύ. Όταν το συνηθίση ο νους και χόρταση -το μάθη καλά- τότε το στέλνει εις την καρδίαν.

Ο διακριτικός και διορατικός Γέροντας Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης (+1991), παρ' ότι έζησε πολλά έτη στην Αθήνα, ζούσε ζωηρά τη νοερά εργασία και συμβούλευε «θα λες το Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του Ζώντος, ελέησόν με, με πολύ ηρεμία, απαλότητα και γλυκύτητα. Να μη ταράζεσαι από τις διάφορες εικόνες που θα σου φέρνει ο πονηρός, ούτε να βιάζεσαι όταν λες τις λέξεις αυτές, και να προσέχεις καλά το νόημά τους». Ζώντας αδιάλειπτα τη νοερά προσευχή συχνά έλεγε πώς να λένε την προσευχή: «Χωρίς βία και άγχος, θα τα λέτε ήρεμα, ταπεινά, με αγάπη, με γλύκα» κι άλλοτε «Να προσεύχεσαι χωρίς αγωνία, ήρεμα, με εμπιστοσύνη στην αγάπη και στην Πρόνοια του Θεού. Μην κουρασθής να προσεύχεσαι».

Αν θα προσθέταμε κεφάλαια στη Φιλοκαλία, οπωσδήποτε θα έπρεπε να θέσουμε τα έργα του Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ (+1994) μαθητού του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη (+1938) και εξαίρετου βιογράφου του. Ο καθηγητής Γ. Μαντζαρίδης το βιβλίο του «Περί προσευχής» χαρακτηρίζει ανεκτίμητο θησαυρό στην Ορθόδοξη θεολογική και εκκλησιαστική γραμματεία. Πράγματι το βιβλίο αυτό είναι αποκαλυπτικό των βιωμάτων του συγγραφέως: «Η απόκτησις της προσευχής δια του Ονόματος του Ιησού σημαίνει απόκτησιν της αιωνιότητος. Εις τας πλέον θλιβεράς στιγμάς της καταρρεύσεως του φυσικού ημών οργανισμού η προσευχή, Ιησού Χριστέ, αποβαίνει το ένδυμα της ψυχής. Όταν η δραστηριότης του εγκεφάλου ημών παύη, πάσα δε άλλη προσευχή καθίσταται δύσκολος δια την μνήμην και την προφοράν, τότε το φως της θεογνωσίας, όπερ εκπορεύεται από του Ονόματος και το οποίον ενδομύχως έχομεν αφομοιώσει, θα παραμείνη αναφαίρετον από του πνεύματος ημών….

Ο Γέροντας Παΐσιος (+1994) ζώντας στα βάθη της καθαρής του καρδιάς την προσευχή κι αγαπώντας θερμά την ησυχία μιλούσε συχνά στους πολλούς επισκέπτες του περί προσευχής, ως συνέχεια της προσευχής του: «Ο άνθρωπος να συναισθάνεται την αμαρτωλότητά του και να έχει εμπιστοσύνη κι ελπίδα στο έλεος του Θεού, διότι αυτό θα τον σώσει. Έτσι συγκεντρώνεται ο νους του κι αισθάνεται την ευχή ως ανάγκη. Έτσι αρχίζει να λέει «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελθέ»… και η καρδιά ξεκουράζεται».

Η ησυχαστική παράδοση σε όλη την ιστορία του Αγίου Όρους ήταν και είναι ζωντανή. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είναι λίαν επίκαιρος σήμερα. Η γνήσια μοναχική ζωή, είναι η εμπνευσμένη μυστική ζωή, με πλούσια και μοναδική δημιουργία και προσφορά για όλη την Εκκλησία και τον κόσμο. Με τη νοερά άθληση ο Ορθόδοξος μοναχός βιώνει στην εντέλεια την ενότητα της Εκκλησίας και συνεργεί στη σωτηρία του κόσμου.

Η κύρια εργασία των μοναχών είναι η προσευχή, της οποίας η ευεργετική δύναμη έχει απεριόριστη αξία για όλο τον κόσμο. Η αγάπη αυτών που παρέμειναν κρυμμένοι σε σπήλαια και χαράδρες δεν ήταν λιγότερη από αυτών που εργάσθηκαν εκτός του Όρους.

Μέσα από τις κρύπτες τους προσεύχονταν νυχθήμερα υπέρ της σωτηρίας παντός του κόσμου. Η προσωπική τους τελείωση ήταν δύναμη για το ένα σώμα της Εκκλησίας, του οποίου αποτελούσαν δυναμικά μέλη. Οι προσευχές τους ήταν ανυπολόγιστης αξίας για όλη την ανθρωπότητα κι επηρέαζαν τις εκβάσεις της ιστορίας. Οι άσημοι ασκητές βίωναν στα βάθη της καρδιάς τους τα μυστήρια του Θεού, ήσαν οι όντως θεολόγοι. Ο άγιος Μάξιμος έλαβε το χάρισμα της θεολογίας από τη Θεοτόκο στην κορυφή του Άθωνα. Οι θείες ελλάμψεις του ακτίστου και ενυποστάτου φωτός, που χαρίζεται στους κατά χάριν αξίους, ένωναν μυστικά τους νέους μαθητές του Κυρίου, τους ησυχαστές, καθώς θεολογεί ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Η ζωή των όσιων του Άθω Πατέρων υπογραμμίζεται από την αναγκαιότητα της πρακτικής αρετής και ασκήσεως για να καθαρισθεί ο νους και η καρδιά και να γίνουν δεκτικοί των θείων θεωρημάτων. Αποκορύφωμα όλων των πρακτικών ασκήσεων η προσευχή, η αγάπη, η οποία αντικαθιστούσε την ιεραποστολή, τη διδασκαλία και τη φιλανθρωπία. Μόνη η προσευχή καταξίωνε τον σκοπό της αναχωρήσεως από τον κόσμο. Θεολογία και προσευχή δεν αποτελούν κάτι ανεξάρτητο. Υπάρχει ενότητα πλήρης στην πράξη ως μία θεωρητική ζωή προσιτή σε όλους. Η Εκκλησία σήμερα καλείται να μελετήσει ιδιαίτερα την πλούσια ησυχαστική της παράδοση και πρώτος ο μοναχισμός και μάλιστα ο αθωνικός.

Κλείνω με τα θεόπνευστα λόγια του οσίου Σιλουανού του Αθωνίτου: «Εγώ εγνώρισα ότι η προσευχή είναι εύκολος, επειδή βοηθεί η χάρις του Θεού. Ο Κύριος αγαπά ημάς υπερβαλλόντως, και δια της προσευχής καταξιοί ημάς να συνομιλώμεν μετ' Αυτού και να μετανοώμεν και να δοξολογώμεν Αυτόν. Αδυνατώ να περιγράψω οπόσον πολύ αγαπά ημάς ο Κύριος. Δια του Πνεύματος του Αγίου γνωρίζεται η αγάπη αυτή, και η ψυχή του προσευχομένου γνωρίζει το Άγιον Πνεύμα» 


http://agapienxristou.blogspot.ca/2013/05/blog-post_8900.html

The Untold Genocide: The Greek Genocide

A Cure for Depression from St. Silouan the Athonite

The greatest plague of the 21st century is not AIDS, nor cancer, nor the H1N1 flu, but something that affects much more people in ways we can barely start to understand: depression. Reportedly one in ten Americans suffers from one or the other forms of this malady. The rates of anti-depressant usage in the United States are just as worrisome. A recent poll unveils that one in eight Americans is using them. Prozac, Zyprexa, Cymbalta are not strange alien names anymore, but familiar encounters in almost every American household. Even children approach the usage rates of adults. These are very high and paradoxical numbers in a country where all are free to enjoy “life, liberty and the pursuit of happiness.”

Even in times of crisis, Americans have a better life than most countries in the world, in all respects. Just glance over to the life of the Christians in the Middle East, and you’ll realize the blessings we enjoy every day. Most of us have a job, a house, a car or two, enough food, education, equal opportunity, religious freedom to name just a few. Practically we shouldn’t be in want for anything; yet, every tenth person is longing for something, is missing something so bad, so important, that they cannot cope with this need on their own. This explains the usage of drugs; with them, the negative aspects of life can be more easily coped with. They are a crutch that helps people move along with their lives for a short while.

But a crutch is still a crutch; it can only take one so far. The depressed man needs a different cure, one that will take care of the root of his problems, will erase his desperation and offer him a new lease on life. A cure, however, cannot come without the understanding of the underlying disease. So, this begs a question: why is America depressed? What are we still missing in the abundance that surrounds us?

A short answer is: we miss God. We may think we miss something else, we can justify our depression by creating some imaginary needs, but at the end of the day, we miss Him. He has created us for a purpose: union with Him unto eternity. Losing sight of this, we lose it all and, in our shortsightedness, we keep longing for something we don’t know we have lost. It all goes back to who we are, what are we doing here and where we are going; it is back to the basics.

In the midst of the information revolution, the world wide web and the boom of technology, man still yearns for the same fundamental things: purpose and direction. The secular society can’t give him either. The purpose is temporary, ceasing to exist when life expires, and the directions one gets are so contradictory that they end up canceling themselves. So man is confused, lost and at the brink of despair. He is thirsty, but there is no well of life, he is hungry but there is no food for his eternal soul, he is lonely and he has no man.


So what to do? In an interview I recently read (you can find it here, it is very edifying), the Archimandrite Sophrony Sacharov, of blessed memory, at that time a younger monk, was asked by a visiting priest: “Fr. Sophrony, how will we be saved?” Fr. Sophrony prepared him a cup of tea, gave it to him, and told him, “Stand on the edge of the abyss of despair and when you feel that it is beyond your strength, break off and have a cup of tea.” Obviously this was a very odd answer, and the young priest was definitely confused. So off he went to St. Silouan the Athonite, who lived not far from there, and told him everything, asking for advice. Long story short, next day, St. Silouan came to the cell of Fr. Sophrony and the two started a conversation about salvation. The beautiful fruit of their conversation was an unforgettable phrase that I would like to also offer as the answer to our conversation today about depression: “Keep your mind in hell and despair not.”

At first glance, St. Silouan’s take on salvation is not less strange that Fr. Sophrony’s initial answer, but it actually makes great sense. In traditional Christianity, the difficulties of life, the hardships are assumed as part of our fallen existence. Our bodies and our minds suffer the torments, but this is nothing but a temporary stage. The ascetic Fathers considered them as tests on par with the athletic exercises, very useful in practicing and improving the powers of the soul like patience, kindness, hope, faith and so forth. We keep our mind in hell when we consciously assume the pain of living in a fallen world, when we learn from this passing agony to avoid the even greater torture of an eternity without Christ. But there is hope in this suffering because Christ himself has suffered them first and has opened for us a way out of despair, a way out of pain, a way out of death. Christ is the well of life, the bread of eternity, and the only Man we need.

So as Christians we keep our minds in hell and we despair not, but courageously give glory to God in all things, even in pain, hoping, always hoping, in our Savior, the only One who can take us out of the brink of despair and set us for a new life in Him. In Him we put our hope, in Him we find our purpose, and on Him we set our goal.

Through the intercessions of our Father among the Saints Silouan the Athonite, through the prayers of Fr. Sophrony of Essex, of all the ascetic Fathers and all the saints, O Lord of compassion and hope, have mercy on us and save us!
St. Silouan the Athonite
 


http://agapienxristou.blogspot.ca/2014/09/a-cure-for-depression-from-st-silouan.html
http://pemptousia.com/

Source: Myocn.net

Η ομορφιά της αθέατης αγιότητας ( Ἅγιος Πορφύριος )

Μιά μερα, ένα πρωινό προχώρησα μόνος μου στο παρθένο δάσος. Όλα, δροσισμένα από την πρωινή δροσιά,λαμπύριζαν στον ήλιο. Βρέθηκα σε μια χαράδρα. Την πέρασα. Κάθισα σ’ ένα βράχο. Δίπλα μου κρύα νερά κυλούσαν ήσυχα κι έλεγα την ευχή. Ησυχία απόλυτη.Τίποτα δεν ακουγόταν. Σε λίγο, μέσα στην ησυχία ακούω μια γλυκιά φωνή,μεθυστική, να ψάλλει, να υμνεί τον Πλάστη. Κοιτάζω, δεν διακρίνω τίποτα.Τελικά, απέναντι σ’ ένα κλαδί βλέπω ένα πουλάκι· ήταν αηδόνι. Κι ακούω το αηδονάκι να κελαηδάει, να σχίζεται· μάλλιασε, που λέμε, η γλώσσα του, φούσκωσε απ’ τους λαρυγγισμούς ο λαιμός του. Αυτό το πουλάκι το μικροσκοπικό να κάνει κατά πίσω τα φτερά του, για να έχει δύναμη και να βγάζει αυτούς τους γλυκύτατους τόνους, αυτή την ωραία φωνή και να φουσκώνει ο λάρυγγάς του! Πώ,πώ, πώ! Να ’χα ένα ποτηράκι με νερό, για να πηγαίνει να πίνει και να ξεδιψάει!

Μου ήρθαν δάκρυα στα μάτια. Τα ίδια εκείνα δάκρυα της Χάριτος που κυλούσαν αβίαστα και τα οποία απέκτησα απ’ τον γερο- Δημά. Ηταν η δεύτερη φορά που το δοκίμαζα.

Δεν μπορώ να σας μεταφέρω αυτά που ένιωσα. Αυτά που αισθάνθηκα. Σας φανερωσα, όμως, το μυστήριο. Και σκεπτόμουν. «Γιατί το αηδονάκι να βγάζει αυτούς τους λαρυγγισμούς; Γιατί να κάνει αυτες τις τρίλιες; Γιατί να ψάλλει αυτό το υπέροχο άσμα; Γιατί, γιατί,γιατί… γιατί να ξελαρυγγιάζεται; Γιατί, γιατί, για ποιό σκοπό; Μήπως περιμένει να το επαινέσει κανείς; Όχι, βέβαια, εκεί κανείς δεν θα το κάνει αυτό». Μόνος μου φιλοσοφούσα. Αυτό τ’ απέκτησα μετά το γεγονός με τον γερο-Δημά. Πριν απ’ αυτό δεν το έκανα. Πόσα δεν μου είπε το αηδονάκι! Και πόσα του είπα μες στη σιωπή: «Αηδονάκι μου, ποιός σου είπε οτι εγώ θα περνούσα από δώ; Εδώ κανείς δεν πλησιάζει. Είναι τόσο απρόσιτο το μέρος. Πόσο ωραία κάνεις χωρίς διακοπή το καθήκον σου, την προσευχή σου στον Θεό! Πόσα μου λες, αηδονάκι μου, πόσα με διδάσκεις! Θεέ μου, συγκινούμαι. Αηδόνι μου, μου δείχνεις με το κελάηδημά σου πώς να υμνώ τον Θεό, μου λες χίλια, πολλά, πάρα πολλά…».

Δεν είμαι καλά από υγεία, να τα πώ όπως τα νιώθω. Θα μπορούσε να γραφεί ένα ολόκληρο πεζογράφημα. Το αγάπησα πολύ το αηδόνι. Το αγάπησα και μ’ ενέπνευσε. Σκέφτηκα: «Γιατι εκείνο κι όχι κι εγώ; Γιατί εκείνο να κρύβεται κι όχι κι εγώ;». Και μου ήρθε στο νου ότι πρέπει να φύγω, πρέπει να χαθώ, πρέπει να μην υπάρχω. Είπα: «Γιατί; Είχε αυτό κόσμο μπροστά του; Ήξερε οτι ήμουν εγώ και τ’ άκουγα; Ποιός τ’ άκουγε που ξελαρυγγιαζόταν; Γιατί πήγαινε σε τέτοια κρυφά μέρη; Αλλά κι εκείνα τ’ αηδόνια μές στο λόγγο, μές στη ρεματιά που βρισκόντουσαν τη νύκτα και την ημέρα, το βράδυ και το πρωί, ποιός τ’ άκουγε που ξελαρυγγιαζόντουσαν όλα;Και γιατι το κάνανε αυτό το πράγμα; Και γιατι πηγαίνανε σε τέτοια κρυφά μέρη;Γιατι σπάζανε το λάρυγγά τους; Ο σκοπός ήταν η λατρεία, το ψάλσιμο στον Δημιουργό τους, η λατρεία στον Θεό». Έτσι τα εξηγούσα.

Όλα αυτά τα θεώρησα οτι ήταν του Θεού άγγελοι, δηλαδη πουλάκια που δοξάζανε τον Θεό, τον Πλάστη των πάντων και δεν τ’ άκουγε κανείς. Ναι, κρύβονταν, να μην τ’ ακούει κανείς,πιστέψτε με! Δεν τα ενδιέφερε να τ’ ακούνε, αλλά ποθούσαν μές τη μοναξιά,μές την ησυχία, μές την ερημιά, μές την σιωπη να τ’ ακούει ποιος άλλος; Ο Πλάστης των πάντων, ο Δημιουργός του παντός. Αυτός που τους χάριζε ζωή και πνοή και φωνή. Θα ρωτήσετε: «Είχανε μυαλό;». Τι να πω, δεν ξέρω αν το εκαναν συνειδητά ή όχι. Δεν ξέρω. Γιατί αυτά είναι πουλάκια. Μπορεί τώρα να είναι στη ζωή και μετά να μην υπάρχουν, όπως λέει η Αγία Γραφή. Δεν πρέπει εμείς να σκεπτόμαστε διαφορετικά απ’ ο,τι λέει η Αγία Γραφή. Ο Θεός μπορεί να μας παρουσιάσει ότι όλοι αυτοί ήταν άγγελοι του Θεού. Εμείς δεν τα ξέρουμε αυτά.Πάντως κρύβονταν, να μην ακούσει κανείς τη δοξολογία τους.

Έτσι και για τους μοναχούς η ζωή εκεί, στο Άγιον Όρος, είναι άγνωστη. Ζείς με τον Γέροντα, τον αγαπάς. Οι μετάνοιες, οι ασκήσεις, όλα γίνονται, αλλά ούτε τις θυμασαι, ούτε κανείς λέει για σένα: «Τι είναι αυτός;». Ζείς τον Χριστό, είσαι του Χριστού. Ζείς μέσα σ’όλα και ζείς τον Θεό, εν ω τα πάντα ζουν και κινούνται, εν τω οποίω και διά του οποίου – είναι δικές μου ελληνικούρες αυτές. Μπαίνεις μες την άκτιστη Εκκλησία και ζεις εκεί ως άγνωστος. Κι ενώ αναλύεσαι για τους συνανθρώπους σου προσευχόμενος, μένεις άγνωστος σ’ όλους τους ανθρώπους, χωρίς ίσως ποτέ να σε γνωρίσουν.

πηγη

Alms and Prayers for the Deceased ( St. Nikolai Velimirovich )

Through their prayers and alms for the deceased, Christians display the relationship between this world and the world to come. The Church in this world and the Church in the other world are one and the same - one body, one in being - as does the root of a tree beneath the earth comprise one organism with the trunk and the branches of the tree above the earth. It is clear from this how we who comprise the Church on earth can receive help from the saints and the righteous ones from the Heavenly Church as well as the deceased sinners in the other world can receive help from us on earth. St. Athanasius says: "As it happens with wine inside a barrel which, when the vineyard blooms in the field, senses it and the wine itself blossoms together with it, so it is with the souls of sinners. They receive some relief from the Bloodless Sacrifice offered for them and from charity" performed for their repose. St. Ephraim the Syrian cites that same example with wine and the vineyard and concludes: "And so, when there exists such mutual sensitivity even among plants, is not the prayer and sacrifice felt even more for the departed ones?"

St. Nikolai Velimirovich

http://agapienxristou.blogspot.ca/2013/07/alms-and-prayers-for-deceased-st.html

ΝΕΠΑΛ - Ή χώρα πού δεν έχει ούτε έναν ορθόδοξο!

Ό Σιουμπάς (Shubhas) καί ή σύζυγός του Καμάλα (Kamala) είναι ένα πολύ γοητευτικό καί ελκυστικό ανδρόγυνο. Τα δύο παιδιά τους είναι γλυκά, ντροπαλά και ήσυχα, αλλά με έτοιμο χαμόγελο στα χείλη. Ή κόρη τους, ή Άσμα (Asma), ήταν τραυματισμένη και είχε μία σοβαρή αμυχή στο γόνατο και δυσκολευόταν να περπατήσει. Ας προσευχηθούμε ότι δεν θα προκληθεί καμιά μόλυνση.
Μου έδωσαν την επιλογή να μείνω στο σπίτι τους ή να πάω σε ξενοδοχείο. Φυσικά, επειδή μου αρέσει ή ησυχία, θα ήταν πολύ εύκολο να διαλέξω το ξενοδοχείο. άλλα σκέφτηκα ότι ήταν σημαντικό να μείνω μαζί τους. "Έχουν ένα μικρό διαμέρισμα και μου έδωσαν το δωμάτιό τους, ενώ αυτοί έμειναν στα κρεβάτια των παιδιών τους. Κάνουν μία θυσία και ταπεινώνομαι γι’ αυτό.
Ή παρουσία μου αποδείχθηκε ότι ήταν μία μεγάλη ενθάρρυνση για τον Σιουμπάς. Μου είπε ότι πολλοί άνθρωποι πού πρώτα έδειξαν ενδιαφέρον για το τί έχει να πει για την 'Ορθοδοξία, απομακρύνθηκαν σιγά-σιγά. γιατί ύστερα από δύο και πλέον χρόνια αναμονής, κανένας δεν ερχόταν να τον βοηθήσει. Τώρα έχει ενθουσιαστεί και με θέλει να ταξιδέψω μαζί του και σε άλλα μέρη για να συναντήσουμε ανθρώπους, οι όποιοι θα έχουν την ευκαιρία να δουν να κτίζεται μία εκκλησία εδώ στο Νεπάλ.
Μου ανέφερε ότι τον επισκέφτηκε ένας ιερέας από το Χόνγκ Κόνγκ. Μού είπε μόνο ότι ήταν παχύς. Τον συνέκρινε με τούς μοναχούς στο Βατοπαίδι. οι όποιοι αποτελούν το ’Ορθόδοξο κριτήριο γι’ αυτόν. Πάντοτε τούς αποκαλεί άγιους. Είπε άκόμα ότι έμεινε στο ξενοδοχείο Hyatt. "Έπειτα από αυτό. είχα άκόμα ένα λόγο να μείνω έδώ μαζί τους.


Προσέχουν πολύ τί μού δίνουν για φαγητό και χρη¬σιμοποιούν μόνο βρασμένο νερό. ’Ακόμα και το δικό τους πόσιμο νερό είναι βρασμένο για να μην άρρωστή- σουν και οι ίδιοι.
Ή πόλη είναι πολύ θορυβώδης όλη την νύκτα μέχρι και το πρωί. Κατά την διάρκεια της ημέρας. ή τροχαία κίνηση είναι απίστευτα πυκνή και οι οδηγοί αιδώ κάνουν τούς "Έλληνες οδηγούς να φαίνονται οι πιό προ¬σεκτικοί και ευγενικοί απ' όλους. Κάποιος επιβιώνει αιδώ μόνο με την Χάρη τού θεού.
Παρασκευή 20 Οκτωβρίου
Το κρεβάτι στο όποιο κοιμούμαι είναι τού Σιου¬μπάς και της Καμάλα. στο δωμάτιό τους. Είναι ένα διπλό χωρίς στρώμα, με κομμάτια ξύλου για βάση αντί για σούστες, με μια πλεκτή κουβέρτα πάνω. Έτσι ό πόνος μου από την αρθρίτιδα στους γοφούς αυξάνεται το βράδυ. Το δωμάτιο τού μπάνιου είναι μικρό. Για χάρη μου φώναξαν έναν υδραυλικό να διορθώσει τη παροχή ζεστού νερού, αλλιώς το βράζουν σε χύτρα και πλένονται με τον κουβά. Τούς ζήτησα να μην το κάνουν, άλλα μού είπαν το χρειάζονται έτσι κι αλλιώς τον χειμώνα γι' αυτούς και τα παιδιά.
Στην μικρή τους κουζίνα, τρώμε πρώτα εγώ και ό Σιουμπάς. ενώ ή γυναίκα του μάς σερβίρει. Αργότερα τρώει με τα παιδιά της. παρόλο πού έψές έφαγε μαζί μας και ό Σίρις (Shirish). Αυτός είναι ό ινδουιστικός τρόπος, παρόλο πού. αν ήταν ακόμα Ινδουιστές, δεν θα μού επέτρεπαν να φάω μαζί τους.
Ή ζωή στην Κατμαντού φαίνεται πολύ μελαγχολική. Και τώρα με τον συνεχή κίνδυνο πολέμου με τούς Μαόίστές. ό Σιουμπάς δεν βλέπει να υπάρχει ελπίδα για την χώρα. Κι όμως, ό ίδιος είναι πολύ θετικός. Ευαγγελίζεται με πολύ ζήλο τον Χριστό. Συνήθιζε να πηγαίνει παλιά στο τέμενος Πασιουπατινάτ (Pashu- patinat) και να κηρύττει τον Χριστό. Με τον καιρό αυτό άρχισε να γίνεται πολύ επικίνδυνο και υπήρχε ό κίνδυνος φυλάκισης. Πήγαινε επίσης και στο συγκρό¬τημα με τούς ασκητές. πού είναι απρόσιτο, είναι μόνο για τούς Ιερείς και τούς ασκητές. Τον έβλεπαν σαν ένα απλό άνθρωπο με κανονικά ρούχα και δεν τον ελάμβαναν υπόψη. 'Ύστερα άρχισε να τούς μιλά χρησιμο¬ποιώντας την Σανσκριτική, την ιερή γλώσσα των Ινδουιστών, την όποια γνωρίζει να χρησιμοποιεί μόνο ή υψηλότερη κάστα των Βραχμανιστών ιερέων και των ασκητών. Αυτό τράβηξε την προσοχή τους, όπως και ό Απόστολος Παύλος όταν μιλούσε στους Εβραίους χρησιμοποιώντας Εβραϊκά ( Πράξεις 22). Μετά τούς προσκαλούσε στο διαμέρισμά του και τούς μιλά για τον Χριστό.
'Επίσης ευαγγελίζεται στους ανθρώπους από το Μπουτάν, στην ίδια τους την χώρα, αλλά και στους εκατό χιλιάδες πρό¬σφυγες πού βρίσκονται στο Νεπάλ. Αυτό στο Μπουτάν είναι παράνομο και τιμωρείται με θάνατο. Κάποτε ταξίδευε το βράδυ μυστικά και τα Χριστιανόπουλα τον περικύκλωναν για να τον προστατέψουν από τούς Μαόίστές. Αν έμενε μόνος του. σίγουρα θα τον πυροβολούσαν. "Έχει επίσης μεταβεί μυ¬στικά και στο Θιβέτ για τον ίδιο λόγο και έχει προσηλυτίσει δύο θιβετιανούς μοναχούς. Με την βοήθεια τού θεού θα τούς συναντήσω όταν θα φύγουν από το Θιβετιανό μοναστήρι τους σε μερικές μέρες. Τώρα με ρωτά αν στην επόμενη μου επί-σκεψη θα ήθελα να συναντήσω τον βασιλιά τού Νεπάλ. Ό σπι¬τονοικοκύρης του είναι ό προσωπικός γραμματέας τού βασιλιά και θα προσπαθήσει να το διευθετήσει. Ωστόσο είναι πολύ πιθανόν μέχρι να επιστρέψω. ό βασιλιάς να έχει εκθρονι¬στεί ή ακόμα και να σφαγιαστεί.
"Έχει επίσης ταξιδέψει στο Πακιστάν και δίδαξε ανοικτά στους μουσουλμάνους. Ό θεός έχει αναστήσει έναν απόστολο Παύλο στο Νεπάλ. Προσεύχεται και πιστεύει ότι το Νεπάλ θα γίνει το κέντρο τού Ορθόδοξου ευαγγελισμού για όλες τις γει¬τονικές χώρες. Ό θεός να τον ευλογεί. Δείχνει τα γύρω βουνά και λέει: «Αιδώ θα κτιστεί το μοναστήρι μας. μετά το κτίσιμο της εκκλησίας». Ό θεός να το ευλογήσει.
Φαίνεται ότι ό δωδεκάχρονος Σίρις μοιάζει πολύ στον πα¬τέρα του. Αυτός και ή "Άσμα πηγαίνουν σε ιδιωτικό Ινδουιστικό σχολείο. Ό Σίρις έδωσε σε όλους τους δασκάλους μία Βίβλο και τούς μίλησε για τον Χριστό. Και οι δύο έχουν απομνημονεύσει πολλές παραγράφους από τις γραφές και γνωρί¬ζουν όλα τα βιβλία της Βίβλου. Οι προτεστάντες ντροπιάζουν τούς Ορθοδόξους όσον αφορά την γνώση των γραφών. Ό Σίρις. αν θέλει ό θεός, θα γίνει ένας καλός ιερέας.
Χθές τό πρωί δίδαξα γιά τριάντα λεπτά τόν Σιουμπάς καί τήν οίκογένειά του καί απάντησα στις ερωτήσεις τους. Σήμερα τό πρωί, πρέπει νά τρέξουν γιά δουλειές, χαί εκτός άπό μερι¬κές λέξεις πού άντάλλαξα γιά τήν εκκλησία χαί τά "Αγια Μυ¬στήρια μέ τόν Σιουμπάς. τίποτε τό σπουδαίο δέν έγινε.
’Αργότερα τούς μίλησα λίγο γιά τήν Εκκλησία ύς πνευμα¬τικό νοσοκομείο, γιά τίς ίάσεις των ψυχών, γιά τήν ιαματική ικανότητα τών άγιων μυστηρίων, τίς πνευματικές θεραπείες τών ασκητικών έργων, καί τών ιερέων ώς ιατρών.
'Ύστερα πήγαμε στό κέντρο τής Κατμαντού. άπό τήν πε¬ριοχή θαμέλ στήν πλατεία Ντερμπάρ. σ’ ένα βουδιστικό μο¬ναστήρι μέ θυσιαστήριο καί ύστερα στό μεγαλύτερο Stupa στόν κόσμο, τό Bodhnath Stupa. "Οπου πήγαινα, προκαλούσα τήν περιέργεια, καί στούς Δυτικούς καί στούς Άσιάτες. Κά¬ποιοι Δυτικοί μού έβγαλαν φωτογραφία. "Αλλοι φάνηκαν νά ενοχλούνται έπειδή τούς κατέστρεψα τήν φαντασίωση τών
βουδιστικών τους διακοπών.
Ό Σιουμπάς κι έγώ ανεβήκαμε στό Bodnath Stupa και τριγυρίζαμε μέ τούς βουδιστές προσκυνητές, λέ¬γοντας τήν ευχή τού Ιησού. "Εψαλλα «Τήν Τιμιωτέραν τών Χερουβείμ» ίσως γιά πρώτη φορά στήν ιστορία τού Νεπάλ!
Στήν επιστροφή μου προσευχήθηκα γιά νά γιατρευ¬τεί τό γόνατο τής "Ασμα καί τήν άλειψα μέ τό λαδάκι τού αγίου ’Ιωάννη Μαξίμοβιτς. Τούς έδειξα τήν εικόνα τού άγιου 'Ιωάννη καί τούς μίλησα λίγο γιά τήν ζωή του. Στόν Σιουμπάς έδωσα καί τήν βιογραφία του.
21 Οκτωβρίου
Σήμερα είναι μέρα γιορτής. Ερ¬γάζονται έξι μέρες καί τό Σάββατο ξεκουράζονται. Γι’ αυτό οί Προτεστάντες τελούν τήν λειτουργία τους τό Σάββατο. Σήμερα τό πρωί ένας νεα¬ρός έπισκέφθηκε τόν Σιουμπάς. Κα¬τάγεται άπό ένα μέρος έξω άπό τήν κοιλάδα τής Κατμαντού καί σπου¬δάζει φωτογραφία σέ ένα κολλέγιο έκεϊ. Είναι προτεστάντης καί όνομάζεται Σίλας. Ό αδελφός του είναι πάστορας στό χωριό τους. Τού μίλησα γιά τήν ’Ορθόδοξη 'Εκκλησία σ’ άντίθεση μέ τόν προτεσταντισμό. Τού διάβασα τίς προ-σευχές γιά τό ταξίδι καί έβαλα τό πετραχήλι στό κεφάλι του καί τόν ευλόγησα.
Τό άπόγευμα μερικοί προτεστάντες θά έρθουν νά μάς έπισκεφθούν καί θά μιλήσουμε γιά τήν Ορθοδο¬ξία. θά πηγαίναμε γιά επισκέψεις πάλι αργότερα τό πρωί, άλλά άρχισε πάλι νά βρέχει καί κάνει περισσό¬τερο κρύο. Γι’ αύτό θά ξεκουραστώ, θά προσευχηθώ καί θά προετοιμαστώ γιά τό βράδυ.
Φαίνεται δτι ό Σιουμπάς πρέπει νά έρθει στήν Walla Walla καί νά ζήσει λίγο μέσα στήν λειτουργική ζωή τής έκκλησίας. Δέν τό έχει ξανακάνει αύτό. Πρέ¬πει νά έχει αύτή τήν έμπειρία γιά νά μπορέσει νά δη¬μιουργήσει ένα δραμα γιά τό τί πρέπει νά επιδιώξει έδώ. "Ισως νά μείνει μετά τήν Μεγάλη Σαρακοστή μέχρι καί τού Αγίου Πνεύματος.
Ή σχολική χρονιά είναι δύσκολη επειδή οί Μαόίστές χτυπούν άκόμα καί στή Κατμαντού. Πέρυσι τά παιδιά πήγαν σχολείο μόνο 3-4 μήνες. Γιά νά πιέσουν τήν κυβέρνηση οί Μαόίστές. άπαιτούν τό κλείσιμο τών σχολείων. "Οταν μένουν άνοικτά, τά άνατινάζουν μέ εκρηκτικά. Οί Μαοϊστές είναι πολύ πιό δυνατοί άπό τήν κυβέρνηση καί τόν στρατό. Τό μόνο πράγμα πού τούς κρατάει λίγο πίσω είναι ό φόβος δτι θά χάσουν τήν ξένη βοήθεια, άν πάρουν τήν έξουσία στά χέρια τους μέ τήν βία.
Τό άπόγευμα μόνο ένας ήρθε γτά επίσκεψη. ’Ονο¬μάζεται Λάξμι. Είναι Ίνδουιστής, άλλά τώρα έξ αιτίας τού Σιουμπάς πι¬στεύει στόν Χρι¬στό. Παρ’όλα αύτά. άκόμα λογα-ριάζει τό κόστος τής άλλαγής στήν θρησκεία καί δέν έχει εκφραστεί άνοικτά γιά τόν Χριστό. Γιά τούς Ίνδουιστές ή άλλαγή θρησκείας σημαίνει ότι θά χάσουν τήν οίκο- γένειά τους, τήν κάστα τους, άκόμα χαί τήν ζωή τους. Μιλήσαμε μαζί γιά μία περίπου ώρα γιά τήν 'Ορθόδοξη πίστη. 'Ύστερα βοήθησα λίγο τόν Σιουμπάς μέ τήν μετά¬φραση τής Nicene Creed, καθώς καί τίς προσευχές γιά τούς κατηχουμένους. Παρέλυσα άπό τόν φόβο όταν άντιλήφθηκα ότι αύτά πού γράφει θά επαναλαμβάνο¬νται άπό τώρα καί στό έξής στό Νεπάλ άπό τούς ιθα¬γενείς πού θά γίνονται 'Ορθόδοξοι. Τόν προέτρεψα επανειλημμένα νά είναι προσεκτικός.
Απόψε ή διασκέδαση γιά τήν εθνική γτορτή άναψε γιά τά καλά. Παντού στήν κοιλάδα, σέ κάθε κατεύ¬θυνση. Ολα τά σπίτια φωτίζονται στά μπαλκόνια καί στις στέγες μέ λαμπιόνια. Οί πόρτες καί τά παράθυρα είναι ορθάνοιχτα. Κι όλα αύτά γιά νά προσκαλέσουν τήν θεά Λάξμι στό σπίτι τους. Είναι ή θεότητα τών χρη¬μάτων καί τού πλούτου. Πολλά βεγγαλικά καί άστεράκια. πολλά τραγούδια άπό τά σπίτια άκούγονται μέ μεγάφωνα καί σφυρίχτρες παντού. Χθές προσκυ¬νούσαν τούς σκύλους καί είδα πολλούς άπό αυτούς μέ κόκκινη μπογιά στό κεφάλι καί γιρλάντες μέ λουλούδια στόν λαιμό. Αύριο θά προσκυνούν τις αγελάδες καί τήν επό¬μενη τά βόδια. Τις δυό τελευταίες μέρες πρόσεξα πολλούς ανθρώπους νά προσφέρουν θυσίες στά είδωλα. Ή χώρα είναι μέσα στό σκοτάδι καί χρειάζεται τό Φώς τού Χριστού.
22 'Οκτωβρίου
Σήμερα είναι ή μέρα πού θά άρχίσουμε έπίσημα τήν 'Ορθόδοξη ιεραποστολή στή Κατμαντού καί θά κατατάξω τόν Σιουμπάς καί τήν οίκογένειά του τούς κατηχουμένους. Δόξα τώ Θεώ.
Λίγο πρίν άπό τις όκτώ τό πρωί, ήρθε ένα ζευγάρι ντό¬πιων στήν 'Ακολουθία. "Εβαλα μία εικόνα τού Χριστού στό τραπέζι καί άρχισα τις ευχές τής πρώτης ώρας. Ό Σιουμπάς διάβαζε τούς ψαλμούς στήν γλώσσα τού Νεπάλ. 'Ύστερα άρχισα νά προσεύχομαι γιά τήν προσαγωγή των κατηχουμέ¬νων. Ενόσω έλεγα τις προσευχές στά 'Αγγλικά, ό Σιουμπάς προσευχόταν δυνατά στά Νεπαλέζικα. "Εβαλα τά χέρια μου πάνω σέ κάθε μέλος τής οικογένειας καί έλεγα τήν προσευχή γιά τόν καθέναν άπό αυτούς. 'Ύστερα έδωσα στόν Σιουμπάς τά απαραίτητα χαρτιά πού δείχνουν δτι άνήκει πιά στούς κα¬τηχούμενους καί στήν έπίσημη απαρχή τής ιεραποστολής στή Κατμαντού. (Αυτό είναι αναγκαίο γιά νά εδραιώσει τήν δου¬λειά πού κάνουμε έδώ. Ύστερα βγάλαμε όλοι μαζί φωτο¬γραφίες).
Ό ένας άπό τό ζευγάρι πού ήταν μαζί μας ήταν Εύαγγελιστής. Ήρθε στή Κατμαντού έξαιτίας των Μαοϊστών. Τό χωριό τους βρίσκεται σέ άπόσταση δεκαεπτά ώρών μέ τό λε¬ωφορείο καί τριών ήμερων περπάτημα. Ό Σιουμπάς μού ζή¬τησε νά μοιραστώ λίγα πράγματα μαζί του καί έτσι άρχισα νά μιλώ γιά τήν 'Ορθοδοξία καί τήν άπαρχή τού Προτεστα¬ντισμού. Βλέπω ότι τό ίδιο βασικό μήνυμα θά επαναλαμ¬βάνω καθ’ δλη τήν διάρκεια τού ταξιδιού μου.
Μού ζήτησαν νά προσευχηθώ γι’ αύτούς καί έτσι έβαλα τό πετραχήλι στά κεφάλια τους. 'Ύστερα πήραμε μπανάνες καί τσάι γιά πρόγευμα. Αργότερα βγήκα λίγο στήν στέγη γιά νά κοιτάξω τήν πόλη πού καθάρισε άπό τήν βροχή καί νά δώ τόν ήλιο πού έλαμπε ζωηρά. Πέρασα λίγη ώρα προσευχόμε¬νος γιά τήν χώρα καί τούς άνθρώπους της. Χωρίς νά τό πε¬ριμένω, ό Θεός μού έδωσε άγάπη καί δάκρυα γι' αύτούς τούς άνθρώπους καί συγκινήθηκα βαθιά μέ τήν Χάρη Του. Τό είπα στόν Σιουμπάς καί άπόψε θέλω νά διαβάσω τήν άκολουθία τού 'Αποδείπνου πάνω στήν στέγη.
Μιλώντας άργότερα μαζί του. ό Σιουμπάς έξέφρασε τήν πεποίθηση ότι πολλοί Νεπαλέζοι θά άσπαστούν τήν 'Ορθο¬δοξία. Γιά κάποιο χρονικό διάστημα είχε σταματήσει νά εύαγγελίζεται καί νά διδάσκει επειδή κανένας άπό τήν 'Ορθόδοξη Εκκλησία δέν τόν βοηθούσε. "Εχει επιτύχει πολλά παντού στήν χώρα. 'Εδώ στήν Κατμαντού υπήρχε μία όμάδα 30-40 άνθρώπων πού είχαν πολύ ενδιαφέρον γιά τήν 'Ορθόδοξία. Παρόλα αύτά. αφού ζητούσε έδώ καί τρία χρό¬νια βοήθεια, κανένας δέν ήρθε άπό τήν 'Ορθοδοξία καί οί άνθρωποι άρχισαν νά σκορπίζονται, πιστεύοντας ότι τούς έξαπατούσε. ’Ακόμα καί ό ίδιος, όπως είναι φυ¬σικό. πολεμούσε μέ τίς άμφιβολίες καί τούς λογισμούς. Τώρα έχει πάρει πάλι κουράγιο καί άρχισε νά διδά-σκει. μαζεύοντας κόσμο έδώ καί σ' όλόκληρη τήν χώρα. ’Ακόμα μού είπε: «Απλώς μήν μάς άφήσεις μό¬νους. Μήν έγκαταλείψεις αύτό πού κάνουμε».
Ή καρδιά μου συγκινήθηκε. Υπάρχουν πάρα πολ¬λές εύκαιρίες γιά τήν ’Εκκλησία έδώ. Πραγματικά οί άγροί είναι έτοιμοι γιά θερισμό. Αλλά θά υπάρχουν έργάτες; Ό Σιουμπάς λέει δτι υπάρχουν πάρα πολύ λίγοι ιερα¬πόστολοι έδώ. Οί πε¬ρισσότεροι άπό τούς προτεστάντες έχουν φύγει έπειδή: «Οί πε¬ρισσότεροι φοβούνται νά έρθουν πιά έδώ ». Ό Θεός νά δώσει κουρά¬γιο στούς Όρθοδόξους.
23 Όκτωβρίου
Μετά τίς πρωινές προσευχές καί τό πρό¬γευμα, προσπαθήσαμε νά συνδεθούμε μέ τό ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, άλλά. δπως συμβαίνει συνήθως έδώ, δέν ύπήρχε σύνδεση. “Ετσι τούς δίδαξα δύο "Υμνους. Τό τροπάριο τού Σταυρού καί τής Άναστάσεως. «Σήμερον ή Σωτηρία». Μέ ήχογράφησαν ώστε νά μπορούν νά έξασκούνται όταν θά φύγω.
Μέ όλόκληρη τήν οικογένεια πήγαμε σήμερα στήν ιστορική πόλη Μπαχτιμπούρ. Πολύ ένδιαφέρουσα πόλη. Είχαμε ένα πολύ μακρύ καί δύσκολο ταξίδι μέ τό ταξί. Ένώ ταξιδεύαμε, ήρθαμε άντιμέτωποι μέ τέσ¬σερα λεωφορεία Μαοϊστών. πού κάθονταν άκόμα καί στις οροφές, καί φορούσαν τά κόκκινα μαντήλια, καθώς άνέμιζαν τίς σημαίες τους. Σέ κάποια στιγμή βρεθήκαμε ανάμεσα σέ δύο λεωφορεία. Τούς κοίταξα καί μέ κοίταζαν πίσω. Φαίνονταν νά διερωτώνται: « Τί είναι αύτό;». Τούς σταύρωσα καί ευχήθηκα νά βοη¬θήσει ό θεός νά φύγουν άπό τό Νεπάλ. Ή χώρα βρί-σκεται σέ σταυροδρόμι. Ό θεός νά τούς λυτρώσει.
Πίσω στό σπίτι πιά είμαστε όλοι πολύ κουρασμέ¬νοι. Μετά τό φαγητό τούς μίλησα γιά τούς Αγίους καί τούς Προστάτες Αγίους. "Υστερα τούς άνέφερα ποιός θά είναι ο δικός τους προστάτης "Αγιος. Ό Σιουμπάς θά έχει τόν άπόστολο Παύλο γιά ευνόητους λόγους, ή Καμάλα θά έχει τήν άγια Μεγαλομάρτυρα Αικατερίνη. Ό Σίρις θά έχει τόν άγιο Σεραφείμ καί ή "Ασμα τήν μάρτυρα Άνυσία.
Απόψε συζητήσαμε γιά τό ταξίδι μας έξω άπό τήν Κατμαντού καί ό Σιουμπάς μού διηγήθηκε τήν προη¬γούμενη ζωή του ώς Ίνδουιστής ιερέας, κάτι πού είχε πολύ ένδιαφέρον καί πού μέ βοήθησε νά τόν κατα¬λάβω καλύτερα ώς άνθρωπο.
25 ’Οκτωβρίου
Τό πρωί ταξιδέ¬ψαμε γιά πρώτη φορά έξω άπό τά σύνορα τής Κατμαντού. Μόλις πού ταξιδέψαμε δέκα λεπτά καί τό λεω¬φορείο μας σταμά¬τησε σέ μία διασταύρωση καί δέν προχωρούσαμε άλλο. Ό Σιουμπάς φώναξε: «Μαόίστές». Αύτό τρά¬βηξε τήν προσοχή μου. Είδα καμιά δωδεκαριά άστυνομικούς νά έρχονται στήν διασταύ¬ρωση καί σκέφτηκα ότι θά τά κανόνιζαν. "Ομως μόλις εξέτασαν τήν κατάσταση, γύρισαν πίσω καί έπέστρεψαν άπό εκεί πού ήρθαν.
"Υστερα άρχισαν νά μυρίζουν καμένα έλαστικά. Οί Μαοίστές έβαλαν φωτιά σέ μερικά έλαστικά γιά νά έμποδίσουν τήν κίνηση τών αύτοκινήτων. Ό όδηγός μας γρήγορα γύρισε τό λεωφορείο πρός τά πίσω καί, άφού βρήκε ένα μικρό δρομάκι, τό άκολουθήσαμε μέχρι πού μάς έβγαλε πάλι πίσω στόν κύριο δρόμο.
Μέχρι τότε όμως οί Μαοίστές έστησαν μπλόκο σέ όλους τους δρόμους καί οί φλόγες έφταναν ψηλά. Όμως εμείς φύγαμε καί άνεβήκαμε στά βουνά καί μα¬κριά άπό τήν Κατμαντού.
’Οκτώ ώρες μετά (γιά ένα ταξίδι πού στίς Ηνωμέ¬νες Πολιτείες θά χρειαζόταν 2 ώρες), φθάσαμε στόν προορισμό μας. Βρισκόμαστε σέ μία πόλη δίπλα άπό τήν Λουμπίνι, πού είναι ή γενέτειρα τού Βούδα. Αύριο θά συναντήσουμε κάποιους Προτεστάντες. γνωστούς τού Σιουμπάς. Θά μείνουμε δύο μέρες καί μετά θά με-
ταβούμε στά άνατολικά. Ό Σιουμπάς προσπάθησε νά συνα¬ντηθούμε μέ τήν οικογένεια τής Καμάλα, άλλα αυτοί άρνήθηκαν. Είναι Ίνδουιστές καί τήν έχουν άποκόψει άπό τήν οικογένεια.
25 Όκτωβρίου
Σήμερα πήγαμε στήν Λουμπίνι. Ωραία, καινούργια, βουδισηκά μοναστήρια έχουν κτιστεί εδώ άπό τούς Βουδιστές άπό πολλές διαφορετικές χώρες. 'Ωραιότατα τεμένη, άλλά άδεια. Εντελώς άποκομμένα άπό όποιαδήποτε πνευματική παρουσία. Κατ' άκρίβεια. δέν ένιωσα ούτε καμία δαιμονική δύναμη μέσα, άπλά μία κενότητα. Αντίθετα, στά Ίνδουιστικά τεμένη, κάποιος μπορεί γρήγορα νά άντιληφθεϊ δαιμονικές παρουσίες. Οί άνθρωποι έχει καθ' όλη τήν διάρκεια τής ημέ¬ρας θυσιάζουν στούς δαίμονες.
Περπατώντας άνάμεσα στις μεγάλες εκστάσεις τών βουδιστικών μοναστηριών. οί πάντες μέ κοίταζαν μέ περιέργεια καί άπορία.
"Ενας Βουδιστής μοναχός μέ προσέγγισε καί μου συστήθηκε. «Μέ λένε Ν καί είμαι Βουδιστής μοναχός».
Τού άπάντησα: «Είμαι ό π. Σεραφείμ καί είμαι Χριστιανός Ορθόδοξος ιερέας». Χαμογέλασε, μέ καλωσόρισε στό Νεπάλ καί συνέχισε τόν δρόμο του. Υπάρχουν κάποιες περίεργες όμοιότητες άνάμεσά μας. Καί οί δυό μας φορούσαμε κάπως παρόμοια ρούχα, τό ράσο μου καί ή ρόμπα του. Καί οί δυό κρατούμε κομποσκοίνια πού είναι σχεδόν πανομοιότυπα. Οί άνθρωποι δέν ξέρουν πώς νά μέ άντιμετωπίσουν, άλλά άρκετοί ένδιαφέρονται καί θά άκουγαν ευχαρίστως τί έχω νά πώ. "Αλλοι φυσικά δέν είναι τόσο φιλικοί καί αντιδρούν στήν δυ¬τική παρουσία μου.
"Επειτα άπό λίγες ώρες σ' αύτό τό άχανές μέρος, πήραμε τό λεωφορείο καί έπιστρέψαμε στήν πόλη καί τό ξενοδοχείο μας. Ωστόσο, στά τρία τέταρτα τού δρόμου συναντήσαμε καί πάλι τούς Μαόίστές. Λεωφορεία έμπόδιζαν τήν κυκλοφορία καί έλαστικά καίγονταν. "Ετσι νοικιάσαμε μία χειράμαξα καί ό όδηγός μάς πήγε πίσω στό ξενοδοχείο άπό πλαϊνά σοκά¬κια.
Καί νά τί μας περίμενε εκεί. Ή κύρια εκδήλωση είχε στηθεί άπέναντι άπό τό ξενοδοχείο μας. Είπα στόν Σιουμπάς νά πάμε νά δούμε τί γίνεται. Αυτός άρνήθηκε καί είπε ότι καλύ¬τερα θά ήταν άν πηγαίναμε στό δωμάτιό μας. 'Αλλά τήν ώρα πού πλήρωνα τόν όδηγό, κατευθύνθηκα πρός τήν έκδήλωση.
Μιά εξέδρα είχε στηθεί εκεί όπου κάθονταν οί Μαόίστές. Μιά γυναίκα μιλούσε μέ πάθος καί οί άνθρωποι κάθονταν στό έδαφος άκούγοντας. Πλησίασα καί οί ηγέτες μέ κοίταξαν. Άντιλήφθηκα Οτι, άν άπλά περπατούσα στήν εξέδρα, θά μπο¬ρούσα εύκολα νά άποσπάσω τήν προσοχή τους καί νά άναστατώσω τήν συνάντηση. "Ημουν έτοιμος νά προχωρήσω όταν ένιωσα τό χέρι τού Σιουμπάς στό μπράτσο μου. «Έλα, πάτερ, πάμε καλύτερα στό δωμάτιό μας. “Ηξερα τί ήθελες νά κάνεις καί γι’ αύτό σέ σταμά-τησα», πρόσθεσε γελώντας.
Εϊπε ότι συνήθιζε νά χρησιμοποιεί μία πλαστή δη¬μοσιογραφική ταυτότητα γιά νά παραβρίσκεται στις μαοϊκές συναντήσεις στά χωριά καί ύστερα δίδασκε γιά τόν Χριστό. Άλλά ή Καμάλα τού ζήτησε νά σταμα¬τήσει καί νά σκεφτεϊ τήν οίκογένειά τους.
Αργήσαμε στό μεσημεριανό, άλλά τήν ώρα πού τρώγαμε ήρθε ένας Προτεστάντης ηγέτης καί μάς πλη¬σίασε. 'Αρκετοί άλλοι έπρόκειτο νά έρθουν, άλλά εμποδίστηκαν άπό τήν άπεργία. Ταξί¬δεψε τριάντα λεπτά μέ τά πόδια καί 3 ώρες μέ τό λεωφορείο γιά νά μάς συναντήσει.
Μοιράστηκα μαζί του τήν ιστορία τής Ορθόδοξης ’Εκκλη¬σίας. πώς αύτή ή Εκκλησία διατηρεί τήν άποστολική διδαχή, ότι μόνο αύτή ή Εκκλησία 'έχει διατηρήσει τά άγια μυστήρια κ.λπ. Μου είπε δτι ήθελε νά φέρει καί άλλους στήν Κατμαντού γιά νά μέ άκούσουν νά διδά¬σκω τήν επόμενη φορά πού θά ερχόμουν έδώ.
Ό Σιουμπάς θά ήθελε νά δημιουργήσει ένα σύ¬στημα διδαχής μέ άλληλογραφία γιά τούς ιερείς στά χωριά. Κάτι πρέπει νά γίνει, άλλά χρειάζεται πολλή δουλειά.
Ό Σιούκ, τόν όποιο συνάντησα σήμερα, καί ή οίκογένειά του, διώχτηκαν πραγματικά γιά τήν πίστη τους στόν Χριστό. Ό θείος του ήταν Βουδιστής ήγέτης. πού προσηλυτίστηκε καί όδήγησε καί τήν υπόλοιπη οίκογένειά του στήν πίστη τού Χριστού. Οι Βουδιστές τούς χτύπησαν καί τούς οδήγησαν στά βουνά καί στις σπη¬λιές. Στό τέλος μεταφέρθηκαν σέ άλλο χωριό, δπου υπήρχαν μερικοί άκόμα χριστιανοί. Ό διωγμός στα¬μάτησε όταν υιοθετήθηκε στό Νεπάλ κάποια μορφή δημοκρατίας. Κάποιοι άπό τούς πρώην δήμιους, μά¬λιστα, άσπάστηκαν τόν Χριστιανισμό.
Συνέχισε λέγοντας δτι στήν άρχή τής χριστιανικής ζωής υπήρχε μεγάλη άλληλεγγύη καί ενότητα. Αλλά μέ τόν καιρό οί Δυτικοί ιεραπόστολοι έσπρωξαν τόν δικό τους τοπικισμό καί σήμερα δέν ύπάρχει αύτή ή ενό¬τητα άνάμεσα στούς λιγοστούς χριστιανούς. 0ι Ιερείς φοβούνται καί δέν έμπιστεύονται ό ένας τόν άλλο. Από αύτό τό σημείο άρχισα νά μοιράζομαι μαζί του τήν ιστορία τής 'Ορθοδοξίας καί τού Προτεσταντισμού.
25 'Οκτωβρίου
Αύτό τό πανδοχείο βρίσκεται στήν άκρη τής πόλης, πάνω στό βουνό. Ό Σιουμπάς λέει δτι έδώ είναι ό χώρος όπου θά έδραιωθεί ή δεύτερη εκκλησία στό Νεπάλ γιατί είναι πολύ κεντρικός.
Τόν περισσότερο καιρό είναι πολύ ήσυχα έδώ, άλλά μόλις ξαπλώ¬σαμε στό κρεβάτι, κατά τίς 9.30 μ.μ., χθές, ένας σκύλος άρχισε νά γαυγίζει. Κατά τά μεσάνυκτα ό Σιουμπάς δοκίμασε νά μιλήσει στή ρεσε¬ψιόν γιά νά κάνουν κάτι, άλλά δέν βρήκε άνταπόκριση. Ακόμα καί μέ τίς ώτοασπίδες ήταν τρέλα. Τελικά ξανα¬δοκίμασε, άλλά καί πάλι δέν πήρε άπάντηση. Ό σκύλος τελικά σιώπησε. Ό Σιουμπάς λέει ότι οί δαίμονες έχουν θυμώσει μέ τήν παρουσία μας έδώ.
Τό έρχόμενο άπόγευμα, γνώρισα έναν ιερέα, ό όποιος είχε ταξιδέψει άρκετές ώρες γιά νά συναντήσει έμένα καί τόν Σιουμπάς. Μου διηγήθηκε μία ώραιότατη ιστορία γιά τήν μεταστροφή του στόν Χριστιανι¬σμό όταν τόν ρώτησα σχετικά. Ήταν Βουδιστής λάμα καί είχε άρρωστήσει άπό καρκίνο. “Εφτασε στά τε¬λευταία στάδια τού καρκίνου καί τό Αντικαρκινικό Κέντρο τόν έστειλε στό σπίτι γιά νά πεθάνει. Τά πλευρά του είχαν καταφαγωθεϊ άπό τόν καρκίνο καί είχαν άρχίσει νά έπηρεάζονται καί τά ζωτικά του όργανα. Ή γυναίκα του κατέφυγε σέ άλλες πηγές, όπως στήν μαγεία, άλλά τίποτε δέν συνέβη. Μιά μέρα ένας Χριστιανός πάστορας τήν βρήκε νά κλαίει στήν άκρη τού δρόμου. “Ακούσε τήν ιστορία της καί τής είπε ότι άν ό σύζυγός της δεχόταν τόν Χριστό στή ζωή του. ίσως νά γιατρευόταν άπό τόν Θεό.
"Οταν τό άνέφερε στόν σύζυγό της. έκεϊνος άρνήθηκε. "Οταν όμως ό πόνος άρχισε νά γίνεται άνυπόφορος, μετάνιωσε καί πήγε νά έπισκεφθεϊ τόν πάστορα. Δέχθηκε τόν Χριστό καί άμέσως ένιωσε ειρήνη καί άνακούφιση. Σέ λίγες μέρες είχε γιατρευτεί έντελώς.
"Οταν όμως τό έμαθαν οί χωριανοί του, τόν έξεδίωξαν καί τοϋ είπαν ότι δέν μπορούσε νά παίρνει νερό άπό τήν πηγή τού χω¬ριού πιά, ούτε καί νά αγοράζει φαγητό άπό τήν αγορά. Κά¬ποιες φορές τού έπιτίθεντο καί τόν χτυπούσαν.
"Ενα μήνα αργότερα, ό γιος του έπεσε άπό ένα δένδρο καί έσπασε τό πόδι τού στόν μηρό, καθώς καί τό χέρι του. Δέν τούς έπέτρεψαν νά πάνε στήν κλινική. Τά κόκαλα κόλλησαν μαζί παραμορφωμένα, μέ τό ένα πόδι πιό κοντό άπό τό άλλο, ένώ τό δεύτερο δέν μπορούσε καν νά τεντωθεί. "Επρεπε νά χρησιμοποιεί πατερίτσες, κουτσαίνοντας. Τό δέ χέρι του ήταν σχεδόν άχρηστο.
Μέ τόν καιρό, έπισκέφθηκαν κλινικές στή Κατμαντού καί άλλού. άλλά κάθε ιατρός τούς έλεγε ότι δέν υπήρχε κάτι πού θά μπορούσαν νά κάνουν. Τό κάταγμα ήταν πολύ παλιό καί δέν μπορούσαν νά τό επιδιορθώσουν. Συνάντησαν καί έναν Κορεάτη Χριστιανό χειρουργό, ό όποιος τό έπιβεβαίωσε, άλλά πρόσθεσε: «"Αν νηστέψετε καί προσευχηθείτε, ό θεός θά τόν γιατρέψει».
Έπέστρεψαν στό σπίτι τους καί γιά τρεις μέρες προσεύ¬χονταν καί νήστευαν. Μπροστά στά μάτια τους τά όστά άρχι¬σαν νά έπιμηκύνονται καί νά Ισιώνουν. Ήταν τόσο χαρούμενοι, πού τό γιόρτασαν τρώγοντας καί δοξάζοντας τόν Θεό. Ύστερα, προσευχήθηκαν καί νήστεψαν γιά άλλες τρεις μέρες καί γιατρεύτηκε καί τό χέρι τού παιδιού. Βλέποντας αύτό οί χωρικοί θαύμασαν καί δήλωσαν ότι αύτός ό Χριστια¬νός Θεός ήταν οπωσδήποτε ένας πολύ δυνατός θεός. Ό έπί κεφαλής τού χωριού άποφάσισε ότι άπό τώρα καί στό έξής κανένας άπό τό χωριό δέν θά έβλαπτε τήν οικογένεια ή άλλο χριστιανό. Γρήγορα καί άλλοι μεταστράφηκαν στόν Χριστό καί ό άνθρωπος αύτός έκανε έκεϊ μιά έκκλησία. "Εκλαιγε καθώς μου διηγούνταν πώς ό θεός τόν άνέστησε στήν άληθινή ζωή καί γιάτρεψε τόν γιό του.
Ωστόσο άκόμα υποφέρει. Τώρα οί Μαοίστές έρχονται συχνά καί καταλαμβάνουν τήν έκκλησία γιά νά τήν χρησιμο¬ποιήσουν γιά τις συναντήσεις τους. Μετά μένουν καί κοι-μούνται μέσα. Τού λένε μάλιστα ότι, όταν θά άνέλθουν στήν εξουσία, θά κλείσουν τήν έκκλησία καί θά τού πάρουν τό κτί¬ριο. Ό Θεός νά τόν προστατέψει!
25 Όκτωβρίου
Στό πρόγευμα σήμερα συναντήσαμε κι άλλον πάστορα, ό όποιος είχε έρθει άπό μακριά γιά νά τόν συναντήσει. (Τήν ώρα πού τρώγαμε, ό Σιουμπάς άπαντούσε στά τηλέφωνα άπό άλλους πού είχαν μάθει ότι βρισκόταν στήν περιοχή καί ήθελαν νά τόν συναντήσουν, άλλά δέν μπορούσαμε νά μεί¬νουμε έδώ γιά πολύ άκόμα). Αύτός ό άνθρωπος άσπάστηκε τόν Χριστιανισμό όταν βρήκε στό δρόμο ένα Χριστιανικό βι-βλίο. τό όποιο διάβασε καί συγκινήθηκε. Αργότερα άρρώστησε πολύ. Τό βράδυ είδε στόν ύπνο του τόν πάστορα πού είχε αφήσει στόν δρόμο τό βιβλίο νά τού λέει νά σηκω¬θεί καί θά γιατρευόταν. Τήν επομένη, βρήκε τόν πά¬στορα. ό όποιος προσευχήθηκε γι' αυτόν. Γιατρεύτηκε καί δέχτηκε τόν Χριστό.
Ό πατέρας του ήταν μάγος καί θύμωσε πολύ μέ τήν απόφαση τού γιου του. Ή μητέρα του τότε άρρώστησε καί αύτός προσπάθησε νά τήν γιατρέψει μέ τά μάγια, άλλά άπέτυχε. Κοροϊδεύοντας τόν γιό του. τού λέει: «Γιά νά δούμε άν ό θεός σου θά τήν γιατρέψει!». Ό γιός προσευχήθηκε στόν Χριστό γιά τήν μητέρα του καί έκείνη γιατρεύτηκε. Ύστερα άπό αυτό, τόσο ό πα¬τέρας όσο καί ή μητέρα άσπάστηκαν τόν Χριστό.
Μέ τόν καιρό άρχισε μία αδελφότητα καί σταδιακά μετα¬στράφηκαν καί άλλοι.
Ωστόσο, ό πάστορας άνέφερε ότι ούτε έκείνος ούτε άλλοι Ιε¬ρείς είχαν δεχθεί όποι- αδήποτε έκπαίδευση ή διδασκαλία. Γνωρίζουν μόνο νά διαβάζουν τήν Βίβλο, νά προσεύχο¬νται καί νά τραγου¬δούν. Ό ίδιος, όπως καί οί άλλοι, μάς τόνισε δτι πρέπει νά καθοδη¬γηθούν. Μοο φαίνεται όμως ότι αύτή ή άπουσία έκπαίδευσης μάς δίδει τήν εύχαιρία νά τούς καθο¬δηγήσουμε ώς 'Ορθόδοξους Χριστιανούς.

"Ύστερα άπό ένα βραδινό ταξίδι 5-6 ώρών μέ λεω¬φορείο πρός τήν Μπιρταμόντ. σήμερα τό πρωί, ώς συ¬νήθως. προσευχηθήκαμε νά μάς δείξει ό θεός τόν δρόμο μας καί νά όδηγήσει κοντά μας τούς άνθρώπους πού θέλει καί νά μάς άνοίξει τίς πόρτες. Είπα στόν Σιουμπάς ότι ήθελα νά κάνω λίγη προεργασία γιά τόν διάκονο θωμά στό θέμα τού νεπαλέζικου τσαγιού. "Ετσι, νοικιάσαμε μία χειράμαξα καί είπαμε στόν όδηγό νά μάς πάει στήν άκρη τής πόλης, στις φυτείες τσαγιού. Τήν ώρα πού πλησιάζαμε, οί θεριστές μετέ¬φερναν τά σακιά μέ τά φύλλα πίσω στό εργοστάσιο. Πλησιάσαμε καί μιλήσαμε στόν φρουρό, ό όποιος έτυχε νά είναι χριστιανός, καί μάλιστα είχε συναντήσει τόν Σιουμπάς στή Κατμαντού τόν περασμένο μήνα. Ό Σιουμπάς -άντίθετα- δέν τόν άναγνώρισε, παρ’ όλο πού έργαζόταν ώς μεταφραστής μαζί του. Ό φρουρός τότε μάς σύστησε στόν διευθυντή, πού ήταν πολύ φι¬λικός καί ό όποιος μάς ξενάγησε στό εργοστάσιο μέ καλή διάθεση. Στό τέλος μάς έδωσε καί δείγματα άπό τό τσάι πού παράγουν έκεί. “Ετσι τά κανόνισε όλα ό θεός κατά τήν διάρκεια τής έπίσκεψής μας στό εργο¬στάσιο. Τώρα ετοιμαζόμαστε νά πορευθούμε πρός έναν καταυλισμό προσφύγων άπό τό Μπουτάν καί νά συναντήσουμε έναν πάστορα.
Μόλις τώρα έπέστρεψα άπό τόν καταυλισμό. Ό θεός νά τούς έλεεϊ. Υπάρχουν περίπου 15 χιλιάδες άνθρωποι στόν καταυλισμό, περιλαμβανομένων καί τριών χιλιάδων χρι-στιανών. Γνώρισα τόν ηγέτη μιας χριστιανικής όμάδας. Τί ταπεινός άνθρωπος! Τόν ρώτησα πώς περνούσε τήν ήμέρα του στόν καταυ¬λισμό. Μού είπε ότι, άφού διαβάσει πρώτα τήν Βίβλο, περνά πάρα πολλές ώρες προσευχό¬μενος γιά τόν κόσμο. «Παρόλο πού δέν ξέρω τόν κόσμο, ό θεός τούς γνωρίζει καί ξέρει τί χρειάζονται». Αύτό εί¬ναι άκριβώς πού λέει ό άγιος Σιλουανός! "Ενιωσα νά βρίσκομαι στήν παρουσία ενός πολύ άγιου άνθρώπου. Ήταν εύλογία πού τόν συνάντησα.
Αύτός καί ή γυναίκα του, όπως καί οί άλλοι πρό¬σφυγες, δέν έχουν τίποτε. Ή καλύβα τους είναι φτιαγ¬μένη άπό μπαμπού καί όλα τους τά έπιπλα είναι ένα κρεβάτι καί δυό- τρία σκαμνάκια. Κάθε δωμάτιο είναι μόνο 4X6 πόδια καί άλλα είναι καί πιό μικρά. Μαγει¬ρεύουν μέ κάρβουνο. Κλείνουν τίς τρύπες τής καλύβας τους μέ εφημερίδες, άλλά τόν περισσότερο καιρό ό άνεμος καί ή βροχή διαπερνούν μέσα άπό τά καλάμια. Οί άνθρωποι έχουν νά άντιμετωπίσουν βαρύτατη ζέστη τό καλοκαίρι, πολλές βροχές τήν εποχή τών μουσώνων καί σκληρό κρύο τόν χειμώνα. Δέν υπάρχει καμιά πηγή θέρμανσης γι’ αυτές τίς καλύβες καί καθόλου προστα¬σία άπό τά στοιχεία τής Φύσης. Τό πάτωμα είναι φτιαγμένο άπό ξηραμένη λάσπη.
Αυτοί οί άνθρωποι δέν έχουν ύπηκοότητα, ούτε καί μέλλον σ' αύτή τήν γή. Ή κυβέρνηση έχει πάρει τά δια¬βατήριά τους καί τά έχει πουλήσει σέ άλλους άπό τό Νεπάλ γιά νά μπορέσουν νά ζητήσουν πολιτικό άσυλο σέ ξένες χώρες. Μέ τό μερίδιο φαγητού πού τούς αναλογεί μόλις καί μπορούν νά επιβιώσουν. Μάς προσέφεραν μέ καλοσύνη τσάι καί μπισκότα. "Ηπια τό τσάι γιά νά τούς εύχαριστήσω. αλλά άφησα τά μπισκότα γι’ αυτούς. Ό πάστορας υποφέρει άπό διαβήτη, αλλά δέν έχει καθόλου φάρμακα.
Τήν ώρα πού φεύγαμε, ήρθε μαζί μας στό ξενοδοχείο γιά νά τού δώσουμε κάποια φάρμακα. Ρώτησα τόν Σιουμπάς άν οί πρόσφυγες επισκέπτονται συχνά τήν πόλη. Όμως άντιλήφθηκα ότι ή απάντηση θά είναι «όχι». Εμείς γιά νά πάμε στόν καταυλισμό είχαμε μισθώσει ταξί γιά νά μάς πάρει αρκετά χιλιόμετρα έξω άπό τήν πόλη καί νά περάσουμε καί δυό ποταμούς, πού είχαν πλημμυρίσει τούς δρόμους, οί όποιοι δέν θά διορθωθούν ποτέ. Οί πρόσφυγες δέν θά μπο¬ρούσαν ποτέ νά μισθώσουν ένα ταξί.
Ό Σιουμπάς μού είπε ότι ό άνθρωπος αύτός ήλπιζε μία μέρα νά άγοράσει ένα ποδήλατο γιά νά μπορέσει νά βρει δου¬λειά, μεταφέροντας ρύζι καί τσάι. Τό ποδήλατο θά τό έδινε μετά στά δυό πνευματικά του παιδιά ώστε νά μπορέσουν νά κερδίσουν κάποια χρήματα γιά τήν οίκογένειά τους. "Ετσι, χρησιμοποιώντας μερικά χρήματα άπό τίς προσφορές τών πι¬στών γιά τήν 'Ορθόδοξη εκκλησία τού 'Αγίου Σιλουανοΰ, ό Σι-ουμπάς τού άγόρασε τό ποδήλατο. Ό Θεός νά τούς βοηθάει όλους.

Φύγαμε άπό τήν Μπιρταμόντ στις 4.30 π.μ. μέ λεωφορείο γιά τή Κατμαντού. Οί οδηγοί τών λεωφορείων είναι ιδιαίτερα απρόσεκτοι. Είδαμε στόν δρόμο άρκετά δυστυχήματα καί έναν άνθρωπο νά έχει χάσει τήν ζωή του. Είμαστε εύγνώμονες στόν θεό πού φτάσαμε σώοι.

3 Νοεμβρίου
Ό Σιουμπάς κι έγώ έπήγαμε χθές στήν περιοχή θάμελ καί συναντήσαμε έναν νεαρό Αμερικανό, τόν Μπέν, ό όποιος κάνει μία μικρή ιεραποστολική εργασία μέ τούς άστεγους καί τούς ναρκομανείς. Είναι ένα καλό παιδί. Περάσαμε τήν ώρα έπισκεπτόμενοι τήν περιοχή γύρω άπό τήν Θάμελ καί τήν πλατεία Ντάρμπαρ.
Τό πρωί, ένώ ετοιμαζόμαστε νά πάμε στήν πόλη, ό Σιου¬μπάς ήρθε καί μού ανακοίνωσε ότι ένας πάστορας είχε φθάσει στήν Κατμαντού καί ήθελε νά μέ δεί. Ό Σιουμπάς τού είχε μι¬λήσει προηγουμένως γιά τήν 'Ορθοδοξία. "Οταν λοιπόν άκουσε ότι ένας 'Ορθόδοξος ιερέας βρισκόταν στή Κατμα¬ντού, ζήτησε νά μέ φέρει στό χωριό του γιά νά μέ γνωρίσει στήν εκκλησία του. "Ωστόσο, επειδή ό Σιουμπάς σκέφτηκε ότι αυτό θά ήταν ύπερβολικό γιά έμένα. έφερε τόν ίδιο τόν πά¬στορα στήν Κατμαντού.
Γιά νά φθάσει έδώ. περπάτησε άπό τό όρεινό χωριό του πρώτα δύο μέρες, περνώντας ποτάμια γιά νά βρει έναν δρόμο. Άπό έχει άναγκάστηχε νά άντέξει ένα ταξίδι 18 ώρών μέ λεωφορείο, γιά τό όποιο ό Σιουμπάς λέει ότι ήταν πολύ χειρότερο άπ' ό,τι έγώ είχα γνωρίσει μέχρι τότε. (Μένει στά δυτικά τού Νεπάλ, καί όσοι δρόμοι υπάρχουν έχει είναι πολύ πρωτόγονοι. Τήν πε¬ρασμένη έβδομάδα ένα λεωφορείο έπεσε σέ γκρεμό, σκοτώνοντας 42 άνθρώπους καί τραυματίζοντας άλ¬λους 45. Παρεμπιπτόντως, δέν υπάρχει λεωφορείο στό Νεπάλ πού νά χωράει τόσους άνθρώπους. Πρέπει νά κάθονταν περισσότεροι άπό 20 στήν οροφή).
Φυσικά δέν γνώ¬ριζα τά προηγούμενα τηλεφωνήματα αυτού τού ανθρώπου στόν Σιουμπάς καί γιά τήν έπιμονή του νά μέ γνωρίσει. "Οταν έμαθα όλα αυτά καί γιά τό πόσο ταλαιπωρήθηκε γιά νά φθάσει ώς έδώ, ένιωσα καί πάλι ντρο¬πή καί ταπείνωση μπροστά σέ τέτοιον άνθρωπο.
Τήν τελευταία φο¬ρά πού αύτός έπισκέφθηκε τή Κατμαντού, έπεσε καί έσπασε τόν αστράγαλό του. προ¬σπαθώντας νά περάσει ένα ποτάμι. Δέν είχε άλλη έπιλογή άπό τό νά συνεχίσει τό ταξίδι του. Μπορείς διά μιάς νά δια¬κρίνεις ότι είναι άνθρωπος μέ δύναμη καί χαρακτήρα. Οί Μαόίστές τόν άπείλησαν καί τόν ξυλοκόπησαν πολ¬λές φορές. "Επρεπε νά ξεφύγει άπό τό χωριό του καί νά κρυφτεί περισσότερο άπό έξι μήνες πριν νά μπορέ¬σει νά επιστρέφει πίσω στήν οίκογένειά του καί τό σπίτι του. Νωρίτερα φέτος τόν άπήγαγαν οί Μαόίστές καί τόν κράτησαν σ' έναν καταυλισμό κρατουμένων γιά έναν μήνα. 'Αλλά πάντοτε καταφέρνει νά έπιστρέφει πίσω στήν οικογένεια καί τήν εκκλησία του. Ό Σι¬ουμπάς λέει ότι αύτός ό άνθρωπος δέν τούς φοβάται.
0ι Μαόίστές έκλεισαν όλα τά σχολεία στήν περιοχή του. Δέν γίνεται καμία διδασκαλία έκεί τώρα γιά τά παιδιά. Αντί αυτής, τούς παραδίδουν καθημερινά κομ¬μουνιστική προπαγάνδα.
Ό Σιουμπάς είπε επίσης ότι οί άνθρωποι πεινούν στά δυτικά της χώρας. 'Εφόσον δέν υπάρχουν δρόμοι, δέν υπάρχει ούτε εμπόριο. Οί περισσότεροι καλλιερ¬γούν μία μικρή έκταση γής. καί άν όλα πάνε καλά, μπορούν νά έχουν τροφή γιά έξι μέ εννιά μήνες τόν χρόνο. Ό πάστορας τόν διέκοψε γιά νά πεί ότι μερυιοί έχουν τροφή μόνο γιά ένα μήνα τόν χρόνο. Έξαιτίας τής κατάστασης, οί πατεράδες φεύγουν γιά τήν Μέση ’Ανατολή καί τήν Ινδία προκειμένου νά κερδίσουν χρή¬ματα γιά τίς οίκογένειές τους. "Εχασε φέτος κάποιες οικογένειες πού έπρεπε νά μετακομίσουν. Αλλά καί άπό τήν άλλη, μόλις έχει έκχριστιανίσει έξι Ίνδουιστικές οικογένειες πού προστέθηκαν στήν εκκλησία του τόν πε¬ρασμένο μήνα.
Επειδή ό Σιου¬μπάς έχει έπισκεφθεί τό χωριό του. αύτός ό άνθρωπος έχει ένδια- φερθεί νά γίνει 'Ορθό¬δοξος χριστιανός. 'Υπάρχουν άρκετοί πάστορες καί έκκλησίες στήν περιοχή του. 'Ελπίζω στό μέλλον νά καταφέρω νά πάω έκεί καί νά διδάξω τούς άνθρώπους. καί ιδιαίτερα τούς πάστο¬ρες, γιά τήν Όρθοδοξία.
Ό πάστορας είχε έρθει κοντά μας κατ’ εύθείαν άπό τήν στάση τού λεωφορείου. "Υστερα όμως άπό τήν σύντομη επίσκεψή του κοντά μας. πήγε νά μεί¬νει μέ άλλους χριστιανούς. Αύριο βράδυ, αύτός καί άκόμα άλλος ένας πάστορας πού έρχεται άπό μακριά γιά νά μάς δεϊ, θά μάς έπισκεφθούν στό σπίτι. Μακάρι ό θεός νά εύλογήσει τήν συνάντησή μας.
Χθές βράδυ ό Σιουμπάς μέ ρώτησε άν θά μπο¬ρούσε νά άρχίσει τήν διδασκαλία καί νά δημιουργήσει έκκλησία έδώ (εννοώντας, όμως, «άμέσως»!). Φυσικά τού είπα «ναί» καί τού μίλησα γιά τό πώς μπορεί νά γίνει αύτό μέ τόν 'Ορθόδοξο τρόπο.
Μού άνέφερε πόσο άπογοητεύτηκε καί σταμάτησε νά διδάσκει όταν ένας ιερέας άπό τό Χόνγχ Κόνγκ δέν άνταποκρίθηκε στά τηλεφωνήματά του γιά βοήθεια πριν άπό δύο-τρία χρόνια. Αλλά όταν έμαθε ότι θά ερχόμουν έγώ, ό ιερέας πήρε άεροπλάνο καί τόν έπισκέφθηκε γιά μία μέρα. Ό Σιουμπάς τόν ρώτησε άν ήθελε νά γνωρίσει τούς 30-40 ανθρώπους τής αδελφότητας με τούς όποιους είχε αρχίσει νά μοιράζεται την ’Ορθοδοξία. Ό πατήρ Κ απάντησε «όχι». Τόσο ό Σιουμπάς όσο καί ή Καμάλα είχαν συντριφθεΐ άπό την απάντηση καί σταμάτησαν άπό τότε νά συγκεντρώνουν την αδελφότητα στό σπίτι τους.
’Αρκετοί άλλοι, περιλαμβανομένων καί κάποιων ιερέων, τού ζήτησαν νά ξαναρχίσει μία εκκλησία, αλλά δέν μπορούσε νά συνεχίσει γιατί ένιωθε συγχυσμένος, έγκαταλελειμμένος καί γεμάτος απορίες. Σκεφτόταν ότι ίσως νά είχε κάνει λάθος καί νά παραπλανήθηκε. 'Ωστόσο τώρα δέν έχει καμία αμφι¬βολία.
Μοο είπε χθές βράδυ: «Τώρα μπορώ νά ξαναρχίσω, γιατί σέ εμπιστεύομαι καί πιστεύω σ’ σένα». ’Έχει καταβροχθίσει τά βιβλία πού τού έφερα καί επανειλημμένα νιώθει έκσταση, έμπνευση καί χαρούμενη έκπληξη όταν διαβάζει τά πατερικά σχόλια γιά τις γραφές. "Εχει πάρει έμπνευση καί πιστεύει ότι πολλοί Ίνδουιστές καί Βουδιστές θά γίνουν Χριστιανοί. ‘Όσο γιά τούς Προτεστάντες. θά «κατρακυλήσουν» στήν ’Ορθοδο¬ξία μέ άνακούφιση έξαιτίας τών συνθηκών πού έπικρατούν εδώ. 'Ωστόσο, όταν θά έγκαθιδρυθεΐ ή έκκλησία καί γίνει γνω¬στό, θά συναντήσει μεγάλη αντίσταση άπό τούς Ίνδουιστές, μερικούς Προτεστάντες καί τούς Μαοϊστές. Πιστεύει ότι οί τελευταίοι τελικά θά επικρατήσουν στήν χώρα. «Καί τότε τί θά συμβεΐ; Μόνο ό θεός γνωρίζει». Καί ενόσω διαβάζουμε καθημερινά τίς εφημερίδες καί μαθαίνουμε τί συμβαίνει, είναι ξεκάθαρο ότι οί Μαοϊστές ελέγχουν τήν χώρα σχεδόν σέ όλους τούς τομείς.

5 Νοεμβρίου

Γιά νά καταλάβουμε, σύμφωνα μέ τόν Σιουμπάς, πού βρί¬σκεται ή νέα ’Ορθοδοξία στό Νεπάλ, πρέπει νά γνωρίζουμε ότι οί περισσότερες χριστιανικές αδελφότητες έχουν ζωή λι¬γότερο άπό δέκα χρόνια καί ή πρώτη έγκαθιδρύθηκε πρίν άπό δεκαπέντε στήν Ποκχάρα.
Εψές πέρασα τήν νύχτα άπαντώντας σέ έρωτήσεις τού Σι¬ουμπάς γιά τήν Καινή καί τήν Παλαιά Διαθήκη. Άπό τήν Κ.Δ. τό πιό άγαπημένο του βιβλίο είναι ή ’Αποκάλυψη. Μέ ρώτησε γιά τό Κεφ. 8 καί γιά τόν ’Άψινθο. Τού άνέφερα τήν κατα¬στροφή τού Τσερνόμπιλ. τήν όποια μερικοί θεωρούν ώς τόν Άψινθο. Τόσο ό Σιουμπάς όσο καί ή Καμάλα μέ κοίταζαν άπορημένα.
«Γνωρίζετε γιά τό Τσερνόμπιλ. έτσι δέν είναι;», τούς ρώ¬τησα. Δέν είχαν ιδέα. "Υστερα μού εξήγησαν ότι πρίν άπό τίς δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις τής δεκαετίας τού 1990, οί Νεπαλέζοι ήταν σχεδόν άπόλυτα άποκομμένοι άπό τόν υπό¬λοιπο κόσμο. Καί όπως είπε ή Καμάλα. «ήταν σάν τά παιδιά πού γνωρίζουν πολύ λίγα πράγματα». Καί νά σκεφθεί κανείς ότι μιλούσε ώς μέλος τής μικρής όμάδας ανθρώπων πού έχουν μορφωθεί.
Ό πάστορας πού είχε κάποτε άπαχθεϊ άπό τούς Μαοϊστές (βλέπε 3 Νοεμβρίου) έπέστρεψε. θέλοντας νά μάθει περισσότερα γιά τήν ’Ορθοδοξία. Πιστεύει ότι είναι ή αληθινή Εκκλησία καί θέλει νά γίνει ’Ορθό¬δοξος.
Τού εξήγησα ότι ύπάρχουν πάρα πολλά πού μπορούν νά λεχθούν γιά τήν Ορθοδοξία καί ότι δέν είναι μία φιλο¬σοφία. ιδεολογία, ή μία θρησκεία. Είναι μάλλον ένας τρόπος ζωής μίας αληθινής ένωσης καί συμμε¬τοχής στήν ζωή τού Χριστού πού λαμβά¬νει χώρα στήν Εκ¬κλησία μέσω τής λατρείας καί τής συμμετοχής στά Ά¬για Μυστήρια. Δυ-στυχώς δέν ύπάρχει ορθόδοξη εκκλησία στό Νεπάλ καί όποιαδήποτε περαιτέρω εμβάθυνση σ’ αύτά τά θέματα δέν είναι έπιτρεπτή ή πιθανή χωρίς τόν κίν¬δυνο παραποίησης. Κάποιος δέν καλείται νά «έρθει νά ακούσει», αλλά μάλλον νά «έρθει καί νά δει» τήν αλήθεια. Είναι περισσότερο θέμα γεύσης καί όρασης, παρά ακοής καί κατανόησης.
Γι’ αυτούς τούς λόγους αποφεύγω νά κάνω περισ¬σότερη κατήχηση. Γιά ειδικούς σοβαρούς λόγους όμως, έκανα μία εξαίρεση μέ τόν Σιουμπάς καί τήν οίκογένειά του. ’Αλλά οί άλλοι πού θέλουν νά γίνουν ’Ορθόδοξοι πρέπει νά περιμένουν μέχρι νά μπορέ¬σουμε νά τούς παράσχουμε τουλάχιστον μιά άρχική λατρευτική κοινότητα, στό πλαίσιο τής όποιας θά μπο¬ρέσει νά γίνει ή κατήχηση. ’Ελπίζουμε ότι αυτό θά γίνει τό έρχόμενο Πάσχα μέ μία διευρυμένη ιεραποστολική προσπάθεια.
Ό Σιουμπάς μού ζήτησε νά προσευχηθώ γιά μία γυναίκα 22 χρονών πού ονομάζεται Χιμάτ Σέντουρι. Μεταστράφηκε άπό τόν ’Ινδουισμό στόν Χριστό ύστερα άπό κατήχηση τού Σιουμπάς. Έπρόκειτο νά έρθει νά μάς έπισκεφθεϊ στήν Κατμαντού, αλλά τηλε¬φώνησε ότι δέν θά μπορούσε γιατί οί γονείς τής θύμω¬σαν πολύ γιά τήν μεταστροφή της καί αποφάσισαν νά τήν παντρέψουν μ’ έναν Ίνδουιστή γιά νά εμποδίσουν τήν πίστη της. Είπε επίσης ότι ό ίδιος γνωρίζει καί άλλες άδελφές χριστιανές, τίς όποιες χτυπούν έξαιτίας τής μεταστροφής τους στόν Χριστό όχι μόνο οί σύζυγοί τους, αλλά καί οί συγγενείς των συ¬ζύγων τους.
Κάθε μέρα ακούω για τέτοιες ι¬στορίες και γνωρί¬ζω τέτοιους ανθρώπους. Είναι για μένα ζωές ανθρώ¬πων όπως εκείνες πού διαβάζω στο βιβλίο «Πρόλογος» τού αγίου Νικολά¬ου Βελεμίροβιτς. “Έφερα τον τέταρ¬το τόμο μαζί μου. Μια μέρα ό Σιου¬μπάς τον είδε και άρχισε να διαβάζει την μία σελίδα μετά την άλλη. ’Ενόσω διάβαζε, φώναζε: «Ω! Ω!».
Εκπλησσόταν με τις ζωές των άγιων, για τις όποιες δεν γνώριζε τίποτε πριν. Μού ζήτησε να αντι¬γράψει κάποιες σελίδες γιατί οι ζωές των μαρτύρων «θα ενθάρρυναν πολλούς πού εκδιώκονται στα χωριά και τις πόλεις», θα αφήσω τον τόμο αυτόν εδώ, και όταν θα επιστρέψω με την βοήθεια τού Θεού, θα φέρω μαζί μου και τούς υπόλοιπους. Θέλει να μεταφράσει στα Νεπαλέζικα ένα σωρό πράγ¬ματα. Πάντοτε ένιωθα απογοήτευση γιατί δεν υπήρχαν περισσότερα βιβλία μεταφρασμένα στα 'Αγγλικά. Τώρα καταλαβαίνω ότι είμαστε αρκετά πλούσιοι σ’ αυτό τον τομέα των ’Ορθοδόξων μετα¬φράσεων στα Αγγλικά σε σύγκριση με το τί υπάρχει στα Νεπαλέζικα.

πηγη

Српски православни манастири - Serbian Orthodox monasteries

Serbian Orthodox Chant - Chant to saint Elder Tadej of Serbia.

"Lord Have Mercy" - Господи помилуј